Prawica Polska

Szar�a pod Krojantami 2010

mariuszroman@prawicapolska.pl

W najbli�sz� niedziel� (5 wrze�nia br.), w Krojantach pod Chojnicami, b�dzie mia�o miejsce widowisko historyczne, upami�tniaj�ce jeden z epizod�w Wojny Obronnej 1939 roku - szar�� 18 Pu�ku U�an�w Pomorskich. Opr�cz widowiska historyczno-militarnego b�d� te�: pokazy musztry kawaleryjskiej, przedstawienie „Szar�a pod Arcelinem w 1920 r.” oraz koncerty muzyczne.

Tegoroczne obchody przyjm� tradycyjn� form� widowiska historyczno - militarnego, z autentyczn� szar�� ponad stu wsp�czesnych kawalerzyst�w, na pododdzia� hitlerowskiego Wehrmachtu. W trakcie tego patriotycznego przedsi�wzi�cia, kt�re rozpocznie si� o godz. 13.30, zobaczy� b�dzie mo�na r�wnie�, jako pierwsz� cz�� widowiska, "Szar�� pod Arcelinem ", gdzie przypomniany zostanie b�j 2 –giego szwadronu 1 pu�ku szwole�er�w w 1920 roku, dowodzonego przez rotmistrza Kazimierza Mastalerza, by w ten spos�b uczci� przypadaj�c� w tym roku 90 rocznic� zwyci�skiej wojny polsko - bolszewickiej.

Nast�pnie widzowie ogl�da� b�d� efektowny pokaz musztry 140-konnego wzmocnionego szwadronu kawalerii polskiej, zako�czony regulaminow� szar��. Ob�dzie si� r�wnie� XV Bieg U�a�ski, w kt�rym zaprezentowane zostan�: gonitwy, wy�cigi konne, popisy kawaleryjskie, a tak�e pokaz zaprz�g�w konnych i bryczek. Kulminacyjnym punktem widowiska, w granicach godz. 16.00, b�dzie odtworzenie szar�y 18 Pu�ku U�an�w Pomorskich z 1 wrze�nia 1939 r., dowodzonego przez pu�kownika Mastalerza.

Tradycyjnie ju� od po raz dziewi�ty, na polach pod Krojantami w ka�d� pierwsz� niedziel� wrze�nia organizowane s� inscenizacje szar�y kawaleryjskiej. Po��czone s� one z imprezami towarzysz�cymi, jak: uroczysta msza �w., sk�adanie kwiat�w pod pomnikiem przy drodze Chojnice – Tczew, biegiem u�a�skim, koncertem orkiestry wojskowej, wyst�pami zespo��w artystycznych itp. Podczas tegorocznych obchod�w - w sobot� odb�dzie si� r�wnie� konferencja naukowa dotycz�ca Wojny Obronnej 1939.

G��wny trud organizacyjny nad przedsi�wzi�ciem, obok Gminnego Komitetu Ochrony Pami�ci, Walki i M�cze�stwa, z w�jtem dr. Zbigniewem Szczepa�skim na czele, wzi�a na siebie powo�ana na pocz�tku 2003 roku Fundacja „Szar�a pod Krojantami”. Za sprawy organizacyjne, zwi�zane z odtworzeniem kawaleryjskiego boju w miejscu dawnej szar�y, odpowiedzialny jest Polski Klub Kawaleryjski. Du�� pomoc organizacyjn� zapewniaj� �o�nierze 16. Dywizji Zmechanizowanej z Elbl�ga, zw�aszcza 20. Brygady Zmechanizowanej, kt�rej batalion czo�g�w dziedziczy tradycj� historycznego 18. Pu�ku U�an�w Pomorskich.

Uroczysto�ci pod Krojantami, kt�re w ubieg�ym roku przyci�gn�y a� 18 tysi�cy widz�w, wzbogacono o element prezentuj�cy histori� or�a polskiego w postaci „Biwaku Historycznego – Wojsko Polskie 1914-2010”. Jego celem jest prezentacja i promocja polskich tradycji wojskowych od pocz�tk�w XX wieku do wsp�czesno�ci. Zostan� zaprezentowane zar�wno mundury, jak i sprz�t techniczny, jakie by�y zwi�zane z �o�nierzem polskim na przestrzeni minionego wieku.

Program imprezy:

Sobota, 4 wrze�nia

17. 00 – Konferencja naukowa w Zespole Szk� w Nowej Cerkwi.

Niedziela, 5 wrze�nia
Cz�� patriotyczno - religijna

10.45 – Uroczyste otwarcie. Wprowadzenie warty honorowej oraz poczt�w sztandarowych. Podniesienie flagi pa�stwowej na maszt.
11.00 - Powitanie go�ci;
- Z�o�enie wie�c�w i kwiat�w pod pomnikiem 18 Pu�ku U�an�w Pomorskich przy drodze Chojnice-Tczew;
- Wyst�pienie opiekuna Izby Pami�ci przy Zespole Szk� w Nowej Cerkwi, U�an�w oraz zaproszonych go�ci;
- Apel Poleg�ych;
- Hymn U�a�ski – Marsz 18 Pu�ku U�an�w Pomorskich.
12.00 - Polowa Msza �wi�ta.

Cz�� plenerowa

13.30 - Widowisko historyczno - militarne: "Szar�a Pod Krojantami", oraz prezentacja klub�w je�dzieckich.
14.00 - Widowisko "Szar�a pod Arcelinem w 1920 r.".
14.30 - Koncert Orkiestry Garnizonowej z Elbl�ga, a nast�pnie prezentacja bryczek i powoz�w.
15.25 - Pokaz musztry szwadronu kawalerii oraz XV Bieg U�a�ski.
16.20 - Inscenizacja "Szar�a 18 Pu�ku U�an�w Pomorskich 1.09.1939 r.".
17.00 – Defilada i prezentacja wszystkich uczestnik�w widowiska.
17.15 - Wyst�p zespo�u BIG Band z Chojnic.

Kr�tki film przedstawiaj�cy m.in. rekonstrukcj� szar�y pod Krojantami, patrz tutaj.

Polecam r�wnie� klip pt. „Polish Uhlans” do nagrania zespo�u Sabaton pt. „Primo Victoria”, patrz tutaj.

Opr. Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. M. Roman]

Rekonstrukcja bitwy pod M�aw�

mariuszroman@prawicapolska.pl

W dniach 27 – 28 sierpnia 2010 roku odby�a si� III edycja historyczno-kulturalnego widowiska pn. „Rekonstrukcja Bitwy pod M�aw� 2010”. Dwudniowy cykl imprez po�wi�conych obronie M�awy w 1939 roku zgromadzi� kilkadziesi�t tysi�cy widz�w. By�a to najwi�ksza rekonstrukcja wydarze� z II Wojny �wiatowej w Europie.

Celem rekonstrukcji historycznej oraz imprez jej towarzysz�cych by�o upami�tnienie 71. rocznicy wrze�nia 1939 roku w postaci dwudniowej inscenizacji nawi�zuj�cej do wydarze� wojennych i przypomnienia walk jakie stoczy�a 20 Dywizja Piechoty z przewa�aj�cymi si�ami nieprzyjaciela w pierwszych dniach wrze�nia 1939 roku w ramach bitwy granicznej na przedpolu M�awy.

Pi�tkowym oficjalnym uroczysto�ciom w M�awie towarzyszy�y przem�wienia okoliczno�ciowe, apel pami�ci, salwa honorowa i defilady pododdzia��w uczestnicz�cych w rekonstrukcji. Na ulicach M�awy odegrane zosta�o widowisko plenerowe inscenizuj�ce nalot bombowy na miasto. Na m�awskim rynku odby� si� piknik militarny, kt�remu towarzyszy�y wystawy sprz�tu i prezentacje dzia�alno�ci s�u�b mundurowych po��czone z dynamicznymi pokazami wyszkolenia funkcjonariuszy i �o�nierzy. Uroczysto�ci zako�czy�o zapalenie symbolicznych zniczy w parku miejskim oraz w miejscach upami�tniaj�cych ofiary II wojny �wiatowej w M�awie.

G��wn� atrakcj� przygotowan� przez organizator�w w sobotnie popo�udnie by�a rekonstrukcja historyczna zorganizowana w miejscowo�ci Uniszki Zawadzkie, w miejscu, gdzie rozegra�a si� bitwa o M�aw�. Kilkadziesi�t tysi�cy os�b obejrza�o prac� �o�nierzy i ludno�ci cywilnej przy umocnieniach obronnych, atak niemiecki, nalot bombowy na pozycje polskie z udzia�em samolot�w, szturm niemieckiej piechoty, polski kontratak i wycofanie si� wojsk polskich z pozycji m�awskich. Wcze�niej mieszka�cy M�awy oraz odwiedzaj�cy to historyczne miejsce tury�ci mieli okazj� uczestniczy� w pokazach sprz�tu wojskowego.

Rekonstrukcja historyczna w M�awie cieszy si� ogromnym zainteresowaniem spo�ecze�stwa i zaliczana jest do jednych z ciekawszych rekonstrukcji przygotowywanych w kraju. W tegorocznej edycji wzi�o udzia� 200 rekonstruktor�w z ca�ej Polski oraz 150 statyst�w.

Wi�cej o bitwie pod M�aw� oraz jej rekonstrukcjom, patrz tutaj.

Polecam r�wnie� film przedstawiaj�cy tegoroczn� rekonstrukcj� bitwy pod M�aw�, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. M. Roman oraz Archiwum]

Pami�ci Brygady Syberyjskiej

mariuszroman@prawicapolska.pl

W dniach 21 – 29 sierpnia br. miasto Chorzele (na p�nocnym Mazowszu) b�dzie obchodzi�o Dni Pami�ci Brygady Syberyjskiej – cykl uroczysto�ci maj�cych upami�tni� wojn� polsko-bolszewick� z 1920 roku i wydarzenia, kt�re rozegra�y si� pod Chorzelami 90 lat temu.

Dni Pami�ci maj� by� ho�dem dla �o�nierzy nale��cych do Brygady Syberyjskiej – jednej z najbardziej zapomnianych formacji wojny z bolszewikami. 23 sierpnia 1920 roku polscy �o�nierze stoczyli nier�wn� bitw� z cofaj�cymi si� oddzia�ami kozackimi z III Korpusu Konnego Gaj-Chana. W trakcie walk i ju� po ich zako�czeniu bolszewicy okrutnie obchodzili si� z polskimi �o�nierzami: �ywym obcinali r�ce szablami, martwe cia�a za� okrutnie kaleczyli. W ten spos�b zam�czono 74 �o�nierzy.

Po przej�ciu frontu miejscowa spo�eczno�� pochowa�a wszystkich zamordowanych we wsp�lnej mogile i szybko przyst�pi�a do budowy pomnika. Niestety, skromne �rodki, kt�rymi w�wczas dysponowano, pozwoli�y tylko na wystawienie niewielkiego monumentu i ogrodzenie ca�ej kwatery. Tu jednak do 1939 roku odbywa�y si� wszystkie wa�niejsze uroczysto�ci pa�stwowe, w kt�rych bra�a udzia� m.in. Stra� Graniczna (do wybuchu wojny Chorzele by�y miasteczkiem nadgranicznym, le��cym nad granic� z Prusami Wschodnimi).

Po roku 1945 mogi�a Sybirak�w powoli popada�a w zapomnienie. Kolejne pokolenia nie mog�y g�o�no m�wi�, kto zosta� pochowany na chorzelskim cmentarzu, ani w jakich okoliczno�ciach ci ludzie ponie�li �mier�. Dopiero przemiany po roku 1989 pozwoli�y na to, by rozpocz�� dzie�o przywracania pami�ci tym bohaterom. Trzeba by�o jednak czeka� prawie 20 lat, by odnowi� to, co rozpocz�a spo�eczno�� chorzelska wiele lat temu.

W 2007 roku z inicjatywy jednego z mieszka�c�w Chorzel, Boles�awa Wi�ckowskiego, rozpocz�to wielkie dzie�o odnowy zniszczonej kwatery Sybirak�w. Ci�ar prac wzi�o na siebie Towarzystwo Przyjaci� Chorzel. W ci�gu trzech lat dzi�ki ofiarno�ci lokalnej spo�eczno�ci i przychylno�ci samorz�d�w a tak�e ko�cio�a katolickiego uda�o si� wystawi� okaza�y pomnik i gruntownie odnowi� kwater�. Fina� tych prac nast�pi w niedziel�, 22 sierpnia, podczas oficjalnego ods�oni�cia pomnika i ca�ej mogi�y.

Aby odpowiednio uczci� wydarzenia z 1920 roku, a zarazem doceni� wysi�ek mieszka�c�w miasta i gminy przy budowie pomnika, organizatorzy postanowili przygotowa� cykl wydarze� i uroczysto�ci o r�norodnym charakterze. Do najwa�niejszych nale�e� b�d�:

21 sierpnia – KARAWANA EUROPA, w�druj�cy festiwal animacji i sztuki, organizowany wsp�lnie z Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki.

22 sierpnia – ods�oni�cie pomnika i kwatery �o�nierzy Brygady Syberyjskiej.

23 sierpnia – wyst�p orkiestry koncertowej i solist�w Reprezentacyjnego Zespo�u Artystycznego Wojska Polskiego.

28 sierpnia – sesja popularnonaukowa „1000 lat pogranicza Chorzel”.

29 sierpnia – Piknik Naukowy „Spotkania z Histori�” oraz plenerowy pokaz filmowy.

Szczeg�owy program obchod�w, patrz tutaj.

Organizatorami Dni Pami�ci Brygady Syberyjskiej s�: Towarzystwo Przyjaci� Chorzel, Burmistrz Miasta i Gminy Chorzele oraz Starosta Powiatu Przasnyskiego.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum]

Wystawa „Ksi�a M�czennicy”

mariuszroman@prawicapolska.pl

"Ksi�a M�czennicy" - to tytu� wystawa fotograficznej po�wi�conej siedmiu ksi�om, kt�rzy przeciwstawiali si� totalitarnemu systemowi i zap�acili za to najwi�ksz� cen�. Ekspozycj� otwarto 16 sierpnia w Gda�sku z okazji obchod�w XXX - lecia NSZZ "Solidarno��".

Wystaw� w ko�ciele pw. �w. Brygidy przygotowa� Instytut Pami�ci Narodowej. Sk�ada si� ona z czterech ekspozycji prezentowanych wcze�niej osobno w r�nych cz�ciach kraju.

Na ponad 80 panelach zaprezentowano sylwetki siedmiu ksi�y, kt�rzy przyp�acili �yciem swoj� niez�omn� postaw� wobec w�adz komunistycznych. Wszyscy ci, kt�rzy odwiedz� wn�trza ko�cio�a �w. Brygidy w Gda�sku mog� zapozna� si� z �yciorysami b�. ks. Jerzego Popie�uszki, ks. Romana Kotlarza, ks. Stanis�awa Suchowolca, ks. Sylwestra Zycha, ks. Stefana Niedzielaka, ks. W�adys�awa Gurgacza oraz b�. ks. W�adys�awa Findysza (wystawa o ostatnim z ksi�y b�dzie prezentowana dopiero od 26 sierpnia).

Jak powiedzia� rzecznik prasowy gda�skiego oddzia�u IPN Jan Daniluk, ide� ekspozycji by�o pokazanie w jednym, szczeg�lnym miejscu, jakim jest ko�ci� �w. Brygidy w Gda�sku, postaci ksi�y, kt�rzy w powojennej historii Polski swoj� postaw� i dzia�aniem przeciw komunistycznej w�adzy pokazali, �e warto walczy�, �e ko�ci� jest aktywny i nie da� si� z�ama�, a jednocze�nie zap�acili za t� swoj� dzia�alno�� yciem.

Otwieraj�c wystaw� naczelnik archiwum gda�skiego IPN Marzena Kruk podkre�li�a, �e Ko�ci� od samego pocz�tku by� g��wnym wrogiem i to w ko�ciele upatrywano g��wne zagro�enie dla w�adz komunistycznych. - To ko�ci� katolicki by� dla spo�ecze�stwa jedynym oparciem i mo�liwym schronieniem przed ideologi� ateizmu i materializmu, to ko�ci� pozostawa� bastionem wolno�ci i oparcia dla wszystkich, kt�rzy o wolno�� kraju walczyli - m�wi�a.

Przypomnia�a, �e ju� w pierwszych latach powojennych w strukturach Ministerstwa Bezpiecze�stwa Publicznego tworzono wyspecjalizowane jednostki do zwalczania ko�cio�a. Od momentu wst�pienia do seminarium duchownego przyszli ksi�a stawali si� obiektem rozpracowywania i inwigilacji.

W ko�ciele �w. Brygidy od 27 sierpnia prezentowana b�dzie tak�e wystawa po�wi�cona historii parafii �w. Brygidy i jej d�ugoletniemu proboszczowi, zmar�emu niedawno ks. Henrykowi Jankowskiemu.

Wystaw� "Ksi�a M�czennicy" mo�na ogl�da� do 12 wrze�nia.

Galeria z otwarcia wystawy, patrz tutaj.

MAR/IPN/Onet.pl
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. adalbertus.gda.pl]

Gdy�skie urodziny „Solidarno�ci”

mariuszroman@prawicapolska.pl

W 30. rocznic� porozumie� sierpniowych Prezydent Gdyni Wojciech Szczurek oraz NSZZ "Solidarno��" zapraszaj� do wsp�lnego �wi�towania tej radosnej i wa�nej dla nas wszystkich rocznicy. Uroczysto�ci, imprezy i inne wydarzenia zwi�zane z urodzinami Solidarno�ci odb�d� si� w niedziel� 15 sierpnia 2010 r. pod wsp�lnym szyldem "Solidarnej Gdyni".

Gdynia odegra�a bardzo wa�n�, cho� niedocenian�, rol� w wydarzeniach z 1980 r. i tworzeniu "Solidarno�ci". To w�a�nie w tym mie�cie strajk zosta� utrzymany pomimo jego zako�czenia w Gda�sku. Nie wszyscy wiedz�, �e 15 z 21 postulat�w przyj�tych przez Mi�dzyzak�adowy Komitet Strajkowy (MKS) zosta�o u�o�onych w Gdyni. Nie nale�y zapomina� tak�e o gdy�skim ksi�dzu Hilarym Jastaku, kt�ry jako pierwszy kap�an jednoznacznie stan�� po stronie robotnik�w i udzieli� strajkuj�cym b�ogos�awie�stwa.

Dzi�ki Wolnej Drukarni Stoczni Gdynia powsta�ej w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni ukaza�o si� ok. 2 mln druk�w, m.in. ulotka o powo�aniu MKS. Druki kolportowane by�y do Gda�ska i dalej do ca�ej Polski. Od 20 sierpnia do ko�ca strajku dzia�a�a gdy�ska poczta strajkowa. Pos�a�cy roznosili "listy polecone" po domach. W sumie Poczta Strajkow�, a potem Poczta Polsk� wys�ano ok. 800 list�w i ok. 200 tys. opiecz�towanych kopert i kartek.

Program "Solidarnej Gdyni"

O godzinie 10.00 przy Urz�dzie Miasta Gdyni wystartuje XVI Energa Maraton Solidarno�ci. W tym samym czasie w Ko�ciele Naj�wi�tszej Maryi Panny Kr�lowej Polski odb�dzie si� uroczysta msza �w.

Od godziny 15.00 obchody b�d� si� odbywa�y przy alei Jana Paw�a II. Najm�odsi b�d� tam mogli wzi�� udzia� w programie edukacyjnym, na kt�rego potrzeby sprowadzone zostan� eksponaty sprzed trzech dekad. Dzieci pomaluj� m.in. styropianowe domki, w kt�rych podczas sierpniowego strajku przebywali protestuj�cy, a tak�e wykonaj� charakterystyczne dla strajkuj�cych czapeczki. R�wnie� o godz. 15.00 zostanie ods�oni�ta replika bramy Stoczni im. Komuny Paryskiej oraz otwarta wystawa zdj�� "Solidarna Gdynia 1980". Wyst�pi G�rnicza Orkiestra D�ta Piekary - Julian.

O godz. 16.00 rozpocznie si� promocja ksi��ki "Solidarna Gdynia. Sierpie� 1980" autorstwa Danuty Sadowskiej i Edwarda Szmita. To bogato ilustrowany zdj�ciami i dokumentami zapis tego, co dzia�o si� dzie� po dniu w czasie strajku sierpniowego 1980 r. w Gdyni. Jest to tak�e opowie�� o solidarnym mie�cie, o Wolnej Drukarni Stoczni Gdynia, Poczcie Strajkowej, a tak�e o niez�omnym kapelanie "Solidarno�ci" ksi�dzu Hilarym Jastaku.

Ksi��k�, kt�ra ukaza�a si� nak�adem Oficyny Verbi Causa Ma�gorzata Soko�owska, b�dzie mo�na naby� po promocyjnej cenie - 20 z�.

Ca�y czas rozbrzmiewa� b�dzie muzyka. Od godz. 16.30 na Scenie Bard�w zagraj� muzycy zwi�zani z Solidarno�ci�: Tolek Filipkowski, Jerzy Stachura, Marek Ga��zka, Janusz Pierzak, Tadeusz Piwko, Marcin Skrzypczak, Leszek Robakowski, Stefan I�y�owski. Us�ysze� b�dzie mo�na piosenki z repertuaru Bu�ata Okud�awy, Jacka Kaczmarskiego, Edwarda Stachury i innych.

Wieczorem, o godz. 20.00 wyst�pi� dwa zespo�y nierozerwalnie kojarzone z latami 80. - Kryzys promuj�cy wydan� niedawno p�yt� "Kryzys komunizmu", oraz Mr Zoob, kt�rego muzyka dowodzi, �e nie wszystko w tamtych trudnych latach musia�o by� smutne i szare.

XVI Energa Maraton „Solidarno�ci"

Celem maratonu jest uczczenie ofiar wydarze� grudniowych z 1970 roku. Bieg rozpocznie si� w Gdyni - start honorowy spod Pomnika Ofiar Grudnia'70 (ok. godz. 9.45), a w�a�ciwy o godz.10.00 spod Urz�du Miasta Gdyni (al. Marsz. Pi�sudskiego 52/54) - a sko�czy w Gda�sku. Organizatorem imprezy jest Stowarzyszenie Maratonu Solidarno�ci w Gda�sku, patrz tutaj.

Przypomnijmy, �e w latach 1981 – 1994 przeprowadzono 8 bieg�w p�marato�skich na trasie mi�dzy pomnikami pami�ci Gda�ska i Gdyni. Natomiast od 1995 roku rozgrywane s� maratony. Najpierw biegano z Gda�ska przez Westerplatte do Gdyni, a od 2008 roku jest nowa trasa z Gdyni poprzez Sopot i Westerplatte do Gda�ska. Na tej ostatniej do pobicia s� granice 2:20 dla m�czyzn oraz 2:40 dla kobiet.

Zg�osi�o si� ju� ponad 500 zawodnik�w i zawodniczek z Polski, Bia�orusi, Niemiec, Belgii, Holandii, W�och, Wielkiej Brytanii, Australii, Kanady czy Egiptu. Zwyci�zca maratonu otrzyma 10 tys. z�, a najlepsza zawodniczka - 5 tys.

MAR/ BP UM Gdynia
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum]

Poci�g z ochotnikami 1920 roku

mariuszroman@prawicapolska.pl

Historyczna rekonstrukcja „Poci�g z ochotnikami roku 1920", odbywaj�ca si� w ramach jubileuszowych obchod�w 90. rocznicy bitwy warszawskiej, zawita� w �rod� 11 sierpnia do Krakowa.

Jest sierpie� 1920 roku. Armia Czerwona zbli�a si� do Warszawy. Wojsko Polskie, pod dow�dztwem marsza�ka J�zefa Pi�sudskiego, koncentruje si� do przeciwuderzenia. Oddzia�y pod Warszaw� przygotowuj� si� do odparcia pierwszego uderzenia. Do stolicy zje�d�aj� ochotnicy z ca�ej Polski. Do wojska zaci�gaj� si� m�odzi ludzie - uczniowie, studenci, nauczyciele, lekarze i urz�dnicy. Kolej odgrywa wa�n� rol� w transporcie oddzia��w i sprz�tu wojskowego.

"Poci�g z ochotnikami roku 1920" to projekt, kt�ry odtwarza tras� jednego z wielu sk�ad�w pod��aj�cych w kierunku stolicy, aby dowie�� o�nierzy - ochotnik�w na jedn� z najwi�kszych bitew Europy, okre�lan� przez historyk�w, jako 18. decyduj�c� bitw� w dziejach �wiata.

Parow�z z zabytkowymi wagonami wyruszy� w �rod� z Chab�wki k. Rabki-Zdroju, by punktualnie o godz. 16 46 wjecha� na stacj� Krak�w – G��wny i zabra� z niej ochotnik�w i pododdzia�y wojskowe z Ma�opolski. W wydarzeniu wzi�o udzia� oko�o 30 ochotnik�w - harcerzy i os�b z grup rekonstrukcyjnych. Arty�ci z Loch Camelot od�piewali pie�ni z tamtego okresu (m.in. pie�ni legionowe jak "1 Brygada", "Kompania Kadrowa" czy "Szara piechota") oraz zainscenizowali po�egnanie ochotnik�w.

Ze stopni wagonu do zgromadzonych p�omienne przem�wienie wyg�osi� dow�dca sk�adu:

„�o�nierze! Dwa lata temu wybili�my si� na niepodleg�o��. Dwa lata cieszy� mogli�my si� wolno�ci�, o kt�r� nasi dziadowie przelewali krew w powstaniu listopadowym i styczniowym. Dwa lata mieli�my, aby nabra� oddechu i zacz�� budowa� Polsk� naszych marze�. W ci�gu tych dwu lat bili�my si� o Wielkopolsk�, Przemy�l i Lw�w. Dzi� bijemy si� o Polsk�, o �ycie, o prawo do samostanowienia!

Dzi� walczymy, przelewamy krew i umieramy dla Naszych dzieci i kobiet, �eby nie dopad�y ich hordy czerwonej armii. Dzi� poka�emy �wiatu, �e Polska jest w stanie zatrzyma� i pobi� bu�czuczne zast�py Trockiego i Tuchaczewskiego. Dzi� WY!!!! Synowie tej ziemi poka�ecie jak walczy polski �o�nierz. Dzi� Wy pom�cicie �mier� Waszych koleg�w, tysi�cy niewinnych kobiet i dzieci zamordowanych przez czerwon� ho�ot�!

Niech �yje Polska!!!

Niech �yje Nasz w�dz J�zef Pi�sudski!!!”

Galeria zdj�� z postoju poci�gu w Krakowie, patrz tutaj.

Kr�tki film z odjazdu ochotnik�w 1920 z Krakowa, patrz tutaj.

Inscenizacja nawi�zuj�ca do tamtych wydarze� rozpocz�a si� w skansenie taboru i urz�dze� kolejowych w Chab�wce. Sk�d do Krakowa, a nast�pnie do Warszawy i Radzymina, wyruszy� blisko stuletni parow�z ci�gn�cy pi�� zabytkowych wagon�w pasa�erskich, jeden towarowy, a od Skierniewic dwie platformy zabezpieczenia wojskowego, na kt�rej znajdzie si� m.in. samoch�d pancerny - Ford Tf-c i stanowiska karabin�w maszynowych.

Zgodnie z rozk�adem, w drodze do Warszawy poci�g b�dzie si� zatrzymywa� m.in. w Trzebini, Zawierciu, Cz�stochowie, Piotrkowie Trybunalskim, Koluszkach, Skierniewicach, �yrardowie i Grodzisku Mazowieckim oraz Pruszkowie. Na kolejnych stacjach poci�g b�dzie zabiera� ochotnik�w i pododdzia�y wojskowe. Wsiada� b�d� harcerze, sanitariuszki PCK w strojach z epoki, �o�nierze w mundurach polskich z 1919 r. i mundurach wojsk wielkopolskich. W Krakowie, Cz�stochowie, Skierniewicach i innych miastach organizowane b�d� wystawy i inscenizacje.

Do Warszawy poci�g dotrze w pi�tek, 13 sierpnia o godz. 15.15. Nast�pnego dnia, od godz. 9.30 na dziedzi�cu i przed bram� Uniwersytetu Warszawskiego odb�dzie si� inscenizacja zaci�gu do polskiej armii nawi�zuj�ca do wydarze� sprzed 90 lat. W ten spos�b formowany by� m.in. batalion 236. pu�ku piechoty Armii Ochotniczej, z�o�ony g��wnie z m�odzie�y gimnazjalnej i akademickiej. Kapelanem tego batalionu by� ksi�dz Ignacy Skorupka. Rekruci sk�ada� b�d� przysi�g� na sztandar Legii Akademickiej, potem nast�pi wymarsz formacji ochotniczych. �o�nierze przejd� Krakowskim Przedmie�ciem, ul. Bednarsk� i Dobr�, a stamt�d trafi� na Dworzec Wile�ski (dawniej Petersburski), by jak przed laty wyjecha� na pole bitwy pod Ossowem.

Trasa poci�gu z ochotnikami

12 sierpnia

Nocny przejazd do Piotrkowa Trybunalskiego. Zabytkowy sk�ad b�dzie mo�na ogl�da� w godzinach od 8.00 na peronie 2. piotrkowskiego dworca kolejowego.

O godz. 12.00 -12.20 oficjalne po�egnanie na dworcu w Piotrkowie ochotnik�w z Kielecczyzny, Lubelszczyzny oraz woj. ��dzkiego.

12 sierpnia

Godz. 14.45 - planowany przyjazd poci�gu na stacj� w Skierniewicach, opuszczenie poci�gu przez ochotnik�w na dworcu i przetoczenie sk�adu na teren parowozowni.

Godz. 15.00 - przemarsz przez miasto do ko�cio�a garnizonowego na wystaw�: Bitwa Warszawska 1920 (przej�cie przez Park miejski od ul. Sienkiewicza do Senatorskiej, od Senatorskiej do Pl. Jana Paw�a – ulice zabezpieczone przez s�u�by miejskie), ok. godz.15.30 - po drodze powitanie przed ratuszem na rynku przez Prezydenta miasta (mo�liwo�� do��czenia grup harcerzy i stra�ak�w). Podczas ods�oni�cia wystawy istnieje mo�liwo�� zakupienia ksi��ek nt. Ochotnik�w 1920r ze Skierniewic i dziej�w 26 dywizji piechoty.

Godz. 17.30 - powr�t do parowozowni, gdzie w godz. 17.40 – 18.15 b�dzie serwowana - groch�wka z kot�a.

Godz. 18.15-20.00 - zwiedzanie poci�gu retro przez mieszka�c�w miasta oraz zwiedzanie parowozowni .

Godz. 20.15 - kino letnie na terenie parowozowni (film Polonia Restituta, 2 cz�ci).

13 sierpnia

Godz. 11.00 - zbi�rka na dworcu ch�ru, przedstawicieli harcerzy, orkiestry wojskowej.

Godz. 12.00 – 12.35 uroczyste po�egnanie poci�gu na dworcu w Skierniewicach.

Godz. 13.06 - 13.30 – post�j na stacji w �yrardowie.

Godz. 13.48 - 14.14 – post�j na stacji w Grodzisku Mazowieckim.

Godz. 15.15 – wjazd poci�gu z ochotnikami na dworzec Warszawa G��wna (Muzeum Kolejnictwa), wy�adunek i gor�ce przywitanie ochotnik�w.

Oko�o godz. 15.45 nawadnianie parowozu wozem bojowym stra�y po�arnej.

14 sierpnia

Godz. 09.30 - uroczysto�ci po�egnania formacji ochotniczych z Warszawy, przysi�ga ochotnik�w – uczni�w szk� i student�w wy�szych uczelni warszawskich, na dziedzi�cu Uniwersytetu Warszawskiego, po�wi�cenie sztandaru Legii Akademickiej i wymarsz formacji ochotniczych na Dworzec Petersburski (obecnie Warszawa Wile�ska), przemarsz Krakowskim Przedmie�ciem, ul. Bednarsk�. Z ul. Dobrej transport na ul. Targow�. Przej�cie na dworzec.

Godz. 11.00 – 11.15 - po�egnanie formacji ochotniczych na dworcu Warszawa Wile�ska.

Godz. 11.15. – odjazd poci�gu z ochotnikami roku 1920 do Wo�omina.

Godz. 11.40 – przyjazd na bocznic� towarow� stacji Wo�omin, wy�adunek.

Strona po�wi�cona obchodom rocznicowym bitwy warszawskiej z 1920 roku, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. M. Roman oraz Archiwum Autora]

Marsz szlakiem „Kadr�wki”

mariuszroman@prawicapolska.pl

W 100. rocznic� powo�ania przez J�zefa Pi�sudskiego ruchu strzeleckiego w Polsce i 90. rocznic� zwyci�stwa nad bolszewikami w Bitwie Warszawskiej 1920 roku (w kt�rej kadr� dow�dcz� stanowili strzelcy Komendanta), wyruszy 6 sierpnia z krakowskich Oleandr�w do Kielc XLV (30. po II wojnie �wiatowej) Marsz Szlakiem Pierwszej Kompanii Kadrowej. Idea marszu szlakiem "kadr�wki", kt�ra w 1914 roku jako pierwsza formacja wojska polskiego od 1863 roku wyruszy�a z zamiarem wywo�ania w zaborze rosyjskim powstania zbrojnego, zrodzi�a si� z inicjatywy by�ych legionist�w w dziesi�ciolecie historycznego wyj�cia z Oleandr�w na szlak niepodleg�o�ci.

To w�a�nie, na szlaku „kadr�wki” z prze�omu lat 80. i 90. kszta�towa� si� charakter m�odzie�y niepodleg�o�ciowej, dzia�aj�cej w Konfederacji Polski Niepodleg�ej, Federacji M�odzie�y Walcz�cej czy Polskiej Partii Niepodleg�o�ciowej. Na marszu zrodzi�a si� tak�e idea powo�ania Organizacji Spo�eczno-Wychowawczej "Strzelec", kt�ra od 3 marca 1992 funkcjonuje pod nazw� Zwi�zek Strzelecki "Strzelec" Organizacja Spo�eczno-Wychowawcza. Jej pierwszym komendantem i brygadierem zosta� �p. Wies�aw G�sicki, jednocze�nie pe�ni�cy wtedy funkcj� og�lnopolskiego koordynatora FMW.

Idea marszu

6 sierpnia 1914 roku na rozkaz J�zefa Pi�sudskiego wyruszy�a z krakowskich Oleandr�w I Kompania Kadrowa. O godz. 9.45. �o�nierze "Kadr�wki" obalili s�upy graniczne pa�stw zaborczych w Micha�owicach i po wyzwoleniu z r�k rosyjskich S�omnik, Miechowa, J�drzejowa i Ch�cin, dotarli 12 sierpnia do Kielc. I Kadrowa by�a pierwszym od zako�czenia powstania styczniowego regularnym oddzia�em armii polskiej. Da�a ona pocz�tek Legionom Polskim, kt�re swym wysi�kiem zbrojnym w latach I wojny �wiatowej przyczyni�y si� do odzyskania niepodleg�o�ci w 1918 roku.

Kr�tki film archiwalny pt. „Marsz Szlakiem Kadr�wki - Kielce 1926”, patrz tutaj.

W 1924 roku dla uczczenia rocznicy wymarszu "Kadr�wki" z inicjatywy by�ych legionist�w ustanowiono Marsz Szlakiem I Kompanii Kadrowej. Odbywa� si� on nieprzerwanie a� do 1939 roku i by� najwi�kszym tego typu przedsi�wzi�ciem w Polsce. Bra�a w nim udzia� m�odzie� zrzeszona w Zwi�zku Strzeleckim oraz �o�nierze Wojska Polskiego.

Do idei Marszu powr�ci�y �rodowiska niepodleg�o�ciowe w 1981 roku. Do 1989 roku Marsz by� form� demonstracji patriotycznej, silnie zwalczan� przez w�adze komunistyczne.

Wi�cej na temat historii marszu dowiesz si�, patrz tutaj.

Po 1989 roku Marsz powr�ci� do formu�y przedwojennej. Ma charakter sportowo-obronny i jego uczestnicy, pokonuj�c w dniach 6-12 sierpnia tras� z Krakowa przez Micha�owice, S�omniki, Miech�w, Wodzis�aw, J�drzej�w, Chojny nad Nid�, Ch�ciny, Szewce do Kielc, bior� udzia� w spotkaniach z uczestnikami walk o niepodleg�o��, zawodach w marszu na orientacj�, zawodach strzeleckich, konkursach edukacyjnych po�wi�conych Marsza�kowi Pi�sudskiemu i Legionom, zaj�ciach kulturalno-o�wiatowych. Z roku na rok Marsz gromadzi coraz wi�ksz� grup� uczestnik�w. Wsp�lnie z Krakowa do Kielc maszeruj� cz�onkowie organizacji strzeleckich, harcerze, �o�nierze Wojska Polskiego, osoby cywilne, a tak�e m�odzie� z Wile�szczyzny i Ukrainy.

Kr�tki film z ostatniego marszu, patrz tutaj.

Tegoroczny Marsz b�dzie tak�e form� oddania ho�du ofiarom Katastrofy Smole�skiej przez �rodowiska pi�sudczykowskie i strzeleckie. Warto przypomnie� bowiem, �e w�r�d Tych, kt�rzy zgin�li w drodze na uroczysto�ci katy�skie by�o a� dwadzie�cia os�b zwi�zanych z „Kadr�wk�”. T� tragiczn� List� Ofiar otwieraj� Prezydenci RP – prof. Lech Kaczy�ski i Ryszard Kaczorowski, kt�rzy byli Honorowymi Patronami Marszu i kt�rzy zgodnie z prowadzonymi na pocz�tku roku ustaleniami, mieli by� obecni na zako�czeniu tegorocznego Marszu w Kielcach. W przekonaniu organizator�w, tegoroczny trud marszowy stanie si� manifestacj� przywi�zania do tych warto�ci, kt�re przy�wieca�y w s�u�bie Rzeczypospolitej - Tym wszystkim, kt�rzy zgin�li 10 kwietnia.

Wspomnienie marszu z 1989.

„Kadr�wka” by�a idealnym miejscem do spotykania si� �rodowisk m�odzie�y niepodleg�o�ciowej, nawi�zywania wsp�pracy, a nawet jednoczenia si�. To tutaj dosz�o do scalenia Ruchu Katolickiej M�odzie�y Niepodleg�o�ciowej (Warszawa) oraz Polskiej M�odzie�y Walcz�cej (Lublin) z og�lnopolsk� FMW. Na marszu dojrzewa�o pokolenie, kt�re nie przyjmowa�o do wiadomo�ci, �e z czerwonymi mo�na uprawia� jakikolwiek dialog. „Do�� pakt�w z czerwonymi” to by�o has�o noszone na gdy�skim transparencie FMW.

Nie akceptowali�my idei okr�g�ego sto�u oraz porozumienia z komunistami. Byli�my wtedy wierni rz�dowi polskiemu na uchod�stwie i wsp�lnie z SW oraz Polsk� Parti� Niepodleg�o�ciow� zorganizowali�my bojkot koncesjonowanych wybor�w. Uwa�ali�my si� za spadkobierc�w tych, kt�rzy rozpocz�li walk� we wrze�niu 1939 roku w obronie wolno�ci, niepodleg�o�ci, wreszcie ca�o�ci Rzeczpospolitej. Podczas XXIV marszu w 1989 z dum� nosili�my znaczki z napisem „Ja nie g�osowa�em” (pomys� Wiesia G�sickiego) w odniesieniu do wybor�w z 4 czerwca 1989.

Atmosfer� tamtych dni najlepiej chyba przybli�y fragment tekstu, jaki zamie�ci�em wtedy na �amach wydawanej w drugim obiegu „Antymantyki”:

„...Atmosfera na marszu zale�a�a od plutonu, w kt�rym si� znalaz�o. W II plutonie, jedynym niekonstruktywnym panowa� w miar� luz i kole�e�stwo, robiono sporo kawa��w m.in. dwukrotnie przechwycono sztandar kompanii pozostawiony bez ochrony przez inny pluton. „Nieznani” sprawcy dokonali r�wnie� spustosze� w J�drzejowie i Ch�cinach, gdzie pojawi�y si� niecenzuralne napisy na murach, lecia�y tak�e tablice PZPR i PRON-u na bruk. Pomniki sowieckie przeznaczano do rozbi�rki, a komitet PZPR w J�drzejowie przemianowano po prostu na „burdel”.

Nale�y przypomnie�, �e nie zawsze marsze odbywa�y si� tak spokojnie. W 1984 r. kilkudziesi�ciu uczestnik�w marszu (dok�adnie 77 – przypis autora) zosta�o zatrzymanych i ukaranych kolegiami. Jednak�e dzisiaj milicja nawet zatrzyma�a ruch uliczny w Micha�owicach, co niekt�rzy przyj�li za szczyt liberalizacji.

Marsz 208 uczestnik�w zako�czy� si� wej�ciem 12 sierpnia do Kielc, gdzie przed Msz� �wi�t� w katedrze w swoisty spos�b powita�a nas tutejsza FMW z transparentem o tre�ci: „Za Katy� Za Wilno Za Grodno i Lw�w Zap�aci Czerwona Ho�ota”. Nast�pnie niekt�rzy z uczestnik�w, jak co roku udali si� do Cz�stochowy.

Wszystkich pragn�cych wzi�� udzia� w tej manifestacji patriotyzmu w przysz�ym roku zach�camy do zg�aszania si� do naszych kolporter�w lub poprzez kontakt z nami w celu otrzymania szerszych informacji. Poni�ej zamieszczamy u�o�on� na nut� Pie�ni Konfederat�w, pie�� niekonstruktywnych uczestnik�w tegorocznego marszu:

Nigdy z komun� nie b�dziem w aliansach
Nigdy g�osowa� na ni� nie b�dziemy
Bo u Kornela my na ordynansach
S�udzy ekstremy

Kuro�, Moczu�a, Michnik i Geremek
To dzi� ugody czo��wka szermierzy
Na Kremla sygna� do punkt�w wyborczych
Ka�dy z nich bie�y

Cho� nam pyskuje mafia ugodowa
Chocia� si� Wa�ek i Bujak dzi� sro��
Cho� szubienica dla nas ju� gotowa
Nas nie zatrwo��

Wi�c nie p�jdziemy na wyborcz� lip�
Nie ukl�kniemy przed sowieck� w�adz�
Bo Morawiecki, Jurczyk, Szeremietiew
W b�j nas prowadz�

Padnie komuna i jej przydupasy
Kolaboracja p�jdzie w g�wnojady
Wtedy Wa��sie poka�emy pasy
Nie dla parady

Dzi� nas �cigaj� ca�e armie wra�e
Kuj� w kajdany nas i naszych braci
Lecz My wytrwamy tak jak On rozka�e
Morawiecczacy”

Za: „Antymantyka”, nr 22, pismo Federacji M�odzie�y Walcz�cej, Gdynia 1989.09.1-15, str. 4

Pami�ci Wies�awa G�sickiego

Ko�cz�c to wspomnienie chcia�bym jeszcze jedynie przywo�a� pami�� naszego przedwcze�nie zmar�ego kolegi i przyjaciela, ba w pewnym sensie ideowego nauczyciela �p. Wies�awa G�sickiego, tak zas�u�onego dla odrodzenia idei pi�sudczykowskiej, poni�ej zamieszczam Jego biogram za Wikipedi�:

Wies�aw G�sicki (ur. 13 stycznia 1959, zm. 15 maja 2002) – student Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, za�o�yciel Ruchu Katolickiej M�odzie�y Niepodleg�o�ciowej, kt�ra wesz�a p�niej w sk�ad Federacji M�odzie�y Walcz�cej, koordynator Komisji Krajowej Federacji M�odzie�y Walcz�cej.

W czasach PRL zwi�zany m.in. z Konfederacj� Polski Niepodleg�ej. Od 1984 do 2001 by� uczestnikiem Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej. 8 sierpnia 1990 wraz z m.in. bryg. Micha�em Wnukiem, st. insp. Danut� Laskus za�o�y� Organizacj� Spo�eczno-Wychowawcza "Strzelec", kt�ra od 3 marca 1992 funkcjonuje pod nazw� Zwi�zek Strzelecki "Strzelec" Organizacja Spo�eczno-Wychowawcza i by� tak�e pierwszym komendantem tej organizacji.

W 1989 by� jednym z za�o�ycieli Zwi�zku Pi�sudczyk�w, cz�onkiem Zarz�du G��wnego (1990-1998) i cz�onkiem Rady Programowej (1998-2002). Zmar� w wieku 43 lat. By� odznaczony m.in. Medalem Za Zas�ugi dla Obronno�ci Pa�stwa, odznak� i medalem "Uczestnikowi Marszu Szlakiem Kadr�wki".

Polecam r�wnie� kr�tki film pt. „Pami�ci Wies�awa G�sickiego”, patrz tutaj.

Ramowy program tegorocznego marszu, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Na za��czonych zdj�ciach: Strzelcy w Oleandrach – sierpie� 1914; Okoliczno�ciowy plakat z 1925; Niekonstruktywny II pluton podczas marszu w Ch�cinach w 1989; �p. Wies�aw G�sicki (centralnie na zdj�ciu) i �p. S�awomir Skrzypek (pierwszy od prawej od do�u) podczas spotkania przed wyruszeniem na szlak „kadr�wki”. Fot. Archiwum Autora]

Jubileuszowa pielgrzymka do Wilna

mariuszroman@prawicapolska.pl

Jubileuszowa XX Mi�dzynarodowa Pielgrzymka Piesza z Suwa�k, po 10-dniowych trudach marszu, 24 lipca wesz�a do Wilna. Grup� ��t�, sk�adaj�c� si� g��wnie z m�odzie�y, prowadzi� Ojciec Jaros�aw W�sowicz SDB, dawny dzia�acz Federacji M�odzie�y Walcz�cej. M�odzie� wchodz�c do Wilna z flagami „Solidarno�ci”, transparentami o tre�ci: "Maryja Nadziej� Niepodleg�o�ci” i „B�g – Honor – Ojczyzna”, oraz okrzykami „Nie ma wolno�ci bez Solidarno�ci” nawi�za�a do 30 rocznicy zrywu narodowego i powstania NSZZ „Solidarno��”.

Zapocz�tkowana przed 20 laty przez ksi�y salezjan�w pielgrzymka ostrobramska sta�a si� dla tysi�cy p�tnik�w ju� tradycyjn�, swoist� drog� do Boga, a fama o niej niesie si� po ca�ym �wiecie. W tym roku, w��czaj�c si� w realizacj� programu duszpasterskiego, pielgrzymi w�drowali z has�em: "B�d�my �wiadkami mi�o�ci”. Na pielgrzymi szlak do Wilna wyruszy�o przesz�o 1000 p�tnik�w z Polski, ale te� z Rosji, Ukrainy, Bia�orusi, Niemiec i innych kraj�w, by w modlitwie i codziennym trudzie odda� ho�d „Tej, co w ostrej �wieci Bramie”.

Poprzez polskie sio�a

Tegoroczna pielgrzymka - kt�ra, jak co roku wyruszy�a z Suwa�k 15 lipca, przemierza�a sw�j szlak, nieco zmienion� tras� przez Krasnopol, Ber�niki, Leipalingis, Merkiniai, Orany, Ejszyszki, Soleczniki, Turgiele, Now� Wilejk� do Ostrej Bramy w Wilnie. Zaczynaj�c od Oran, jej szlak wi�d� przez tereny zamieszka�e w wi�kszo�ci przez Polak�w. Pielgrzymi ochoczo nadrabiaj� te 70 km (gdyby i�� prost� drog� do Wilna pielgrzymka liczy�aby 200 km), aby ich odwiedzi�.

Niezwykle wzruszaj�ce, s� te spotkania z mieszka�cami Wile�szczyzny. Niczym przed naj�wi�tszym sakramentem - rozk�adaj� Oni na drodze pielgrzym�w kwiaty, witaj�c po staropolsku: chlebem i sol�. Starsi wystawiaj� w oknach, przechowywane niczym relikwie, popiersia i portrety Marsza�ka J�zefa Pi�sudskiego, ze �zami w oczach witaj�c rodak�w z Korony. W r�kach dzieci pojawiaj� si� skrywane przez lata znaki narodowe. W jedno ��czy si� umi�owanie Boga i Ojczyzny.

Organizowane s� kr�tkie akademie powitalne, gdzie pielgrzym�w witaj� mieszka�cy wsp�ln� modlitw�, a dzieci recytuj� wiersze i pozdrowienia. Nie brakuje r�wnie� sto��w przygotowanych ze skromnymi posi�kami, sk�adaj�cym si� z kanapek, warzyw, ciastek, herbaty i mleka. Mieszka�cy zapraszaj� r�wnie� do swoich zazwyczaj drewnianych (pami�taj�cych okres przedwojenny) dom�w na kaw�, gdzie ze �zami w oczach wspominaj� „polskie czasy”.

Takie powitania organizowane s� rokrocznie m.in.: w Kijuciach, Kole�nikach, Dowgida�cach, Purwianach, Janczunach, Butryma�cach, Koniuchach, Solecznikach, Kamionce, Turgielach, Rudominie i Nowej Wilejce. Tam gdzie pielgrzymka stawa�a na nocleg, zawsze znajdowa�y si� rzesze tych, kt�rzy zapraszali p�tnik�w do swoich go�cinnych dom�w. Pielgrzymi byli tak�e uroczy�cie witani przez proboszcz�w mijanych parafii, kt�rzy kropili ich �wi�con� wod�, b�ogos�awili, pozdrawiali, przekazywali intencje do Matki Boskiej Ostrobramskiej.

Grupa ��ta

Pielgrzymka podzielona by�a jak zwykle na 7 grup, z kt�rych wyr�nia�a si� oczywi�cie grupa ��ta - prowadzona przez Ojca Jaros�awa W�sowicza SDB, dawnego dzia�acza FMW. Grup� ��t�, sk�adaj�c� si� g��wnie z m�odzie�y, wyprzedza�y niesione transparenty - dawny Federacji: "Maryja Nadziej� Niepodleg�o�ci", oraz wsp�czesny przygotowany przez kibic�w z has�em: „B�g Honor Ojczyzna”.

To pielgrzymi z tej grupy nie�li najwi�cej flag bia�o-czerwonych, a tak�e w tym roku z uwagi na rocznic� narodowego zrywu z Sierpnia 1980 flag „Solidarno�ci”. I to oni organizowali najbardziej patriotyczne oprawy Mszy �wi�tej, gdzie intonowali patriotyczne i narodowe pie�ni. Z inicjatywy Ojca Jarka odby�o si� r�wnie� okoliczno�ciowe upami�tnienie pomordowanych w 1944 roku mieszka�c�w Koniuch, patrz tutaj.

Grupa ��ta wraz z ksi�mi salezjanami wysz�a r�wnie� z inicjatyw� fundowania figurek Matki Bo�ej i wspierania budowy jej kapliczek na Wile�szczy�nie. W Oranach, podczas uroczystej mszy �wi�tej zosta�a po�wi�cona w tym roku figura Matki Bo�ej Wspomo�ycielki Wiernych, kt�ra stan�a w kapliczce w Dowgida�cach na terenie parafii Kole�niki. W ten spos�b ju� po raz czwarty pielgrzymi ufundowali miejsce modlitwy dla Polak�w mieszkaj�cych na Wile�szczy�nie.

Wej�cie do Wilna

W tym roku po raz pierwszy p�tnicy zatrzymali si� na nocleg w Nowej Wilejce, gdzie pomoc� i ogromn� serdeczno�ci� otoczeni zostali przez mieszkaj�cych tam rodak�w. Stamt�d 24 lipca wyruszyli na ostatni p�tniczy etap wiod�cy do Ostrej Bramy. Niezwyk�y, podnosz�cy na duchu miejscowych i przyjezdnych Polak�w, widok barw narodowych z nadrukiem: Jan Pawe� II, flag „Solidarno�ci” oraz transparent�w z patriotycznymi has�ami, zmusza� do refleksji... M�odzie� z grupy ��tej prezentowa�a si� jak husaria - komentowali wile�scy Polacy, witaj�cy pielgrzym�w na trasie ostatniego etapu z Nowej Wilejki.

Ka�dy szczeg� oprawy wej�cia do Wilna opracowa� Ks. Jarek – dla przyjaci� z Federacji, po prostu „W�su”. Najbardziej wymowny obrazek tego wej�cia, to okoliczno�ciowe okrzyki wznoszone przez m�odzie�: „Nie ma wolno�ci bez Solidarno�ci” oraz moment ho�du dla Ostrobramskiej Pani, oddawany przez grup� ��t� m.in. transparentami, bezpo�rednio przed Jej cudownym Matczynym wizerunkiem. Najpierw pojawi�y si� race, a potem m�odzie� pad�a krzy�em na kilka chwil, patrz tutaj.

Przed obliczem Matki Mi�osierdzia przywita� pielgrzym�w oraz rodak�w z Wile�szczyzny Biskup E�cki Jerzy Mazur, kt�ry przewodniczy� uroczystej mszy �wi�tej i wyg�osi� homili�, podkre�laj�c w niej, �e szczyty �wi�to�ci zdobywa si� tylko za cen� ogromnych trud�w i wyrzecze�.

Ojczyzn� ca��…

Wielokrotnie wcze�niej trafia�em do polskich miasteczek i wsi rozsianych po Wile�szczy�nie. Od lat powracam jednak na ziemi� wile�sk� nie tylko z uwagi na jej walory turystyczne, ale przede wszystkim z uwagi na ten niepowtarzalny klimat spotka� z tamtejszymi Polakami, od kt�rych epatuje ten wylewny patriotyzm.

Tylko tam, mo�na spotka� ludzi tak szczerze oddanych Ojczy�nie i Bogu, wiernych swoim korzeniom i dziedzictwu. Od kt�rych mo�emy tak wiele czerpa�, a zw�aszcza wierno�� i przywi�zanie.

Dlatego pewnie tak ch�tnie na zako�czenie nabo�e�stw sprawowanych na Wile�szczy�nie, tak�e tych odprawianych podczas pielgrzymki, wyrywa si� z garde� tak wielu �piew: „Ojczyzn� ca�� racz nam wr�ci� Panie…”

Szczeg�owa relacja oraz zdj�cia i filmy z w�dr�wki do Ostrej Bramy znajduj� si� na stronie internetowej pielgrzymki, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. M. Roman]

Pielgrzymka z Suwa�k do Wilna

mariuszroman@prawicapolska.pl

Ponad tysi�c pielgrzym�w wyruszy�o 15 lipca br. na sw�j p�tniczy szlak w salezja�skiej XX Mi�dzynarodowej Pielgrzymce Pieszej z Suwa�k do Ostrej Bramy w Wilnie. Tegoroczne pielgrzymowanie przebiega pod has�em „B�d�my �wiadkami Mi�o�ci”. Grup� ��t�, sk�adaj�c� si� g��wnie z m�odzie�y, jak co roku poprowadzi Ojciec Jaros�aw W�sowicz SDB, dawny dzia�acz Federacji M�odzie�y Walcz�cej.

Mi�dzynarodowa Pielgrzymka Piesza z Suwa�k do Wilna jest organizowana przez salezjan�w ju� po raz dwudziesty. Do has�a tegorocznej pielgrzymki odni�s� si�, w homilii podczas mszy �wi�tej na rozpocz�cie w�dr�wki do Wilna, Pasterz Diecezji E�ckiej bp Jerzy Mazur. Przedstawi� On zebranym w ko�ciele Matki Bo�ej Mi�osierdzia postaci wsp�czesnych �wi�tych, kt�rzy staj�c si� �wiadkami Mi�o�ci, stanowi� wz�r dla cz�owieka pielgrzymuj�cego w dzisiejszym �wiecie. Po mszy �wi�tej Biskup E�cki pob�ogos�awi� p�tnikom krzy�em pielgrzymim i wyruszy� wraz z nimi na pierwszy etap w�dr�wki.

Pielgrzymi pokonaj� przez dziesi�� dni 270 km, by 24 lipca stan�� u st�p „Tej, co w Ostrej �wieci Bramie”. Tegoroczna pielgrzymka, kt�ra jak co roku wyruszy�a z Suwa�k 15 lipca, przemierza sw�j szlak, nieco zmienion� tras� przez Krasnopol, Ber�niki, Leipalingis, Merkiniai, Orany, Ejszyszki, Soleczniki, Turgiele, Now� Wilejk� do Ostrej Bramy w Wilnie. Zaczynaj�c od Oran, szlak wiedzie przez tereny zamieszka�e w wi�kszo�ci przez Polak�w. Pielgrzymi ochoczo nadrabiaj� te 70 km (gdyby i�� prost� drog� do Wilna pielgrzymka liczy�aby 200 km), aby ich odwiedzi�.

Niezwykle wzruszaj�ce, s� te spotkania z mieszka�cami Wile�szczyzny. Niczym przed naj�wi�tszym sakramentem, rozk�adaj� na drodze pielgrzym�w kwiaty, witaj�c po staropolsku: chlebem i sol�. Starsi wystawiaj� w oknach, przechowywane niczym relikwie, popiersia i portrety Marsza�ka J�zefa Pi�sudskiego, ze �zami w oczach witaj�c rodak�w z Korony. W r�kach dzieci pojawiaj� si� skrywane przez lata znaki narodowe. W jedno ��czy si� umi�owanie Boga i Ojczyzny.

Na pielgrzymi szlak do Wilna wyruszy�o przesz�o 1000 pielgrzym�w, podzielonych na 7 grup, z kt�rych wyr�nia�a si� oczywi�cie grupa ��ta - prowadzona przez Ojca Jaros�awa W�sowicza SDB, dawnego dzia�acza FMW. Grup� ��t�, sk�adaj�c� si� g��wnie z m�odzie�y, wyprzedza niesiony przez pielgrzym�w transparent Federacji: "Maryja Nadziej� Niepodleg�o�ci". To pielgrzymi z tej grupy nios� tak�e najwi�cej flag bia�o-czerwonych.

Jak co roku niezwyk�y, podnosz�cy na duchu miejscowych i przyjezdnych Polak�w, widok barw narodowych z nadrukiem: Jan Pawe� II oraz transparentu FMW, zmusza do refleksji... M�odzie� z grupy ��tej prezentowa�a si� jak husaria - komentowali wile�scy Polacy, witaj�cy pielgrzym�w na trasie w poprzednich latach. Ka�dy szczeg� oprawy wej�cia do Wilna opracowuje Ks. Jarek – dla przyjaci� z Federacji, po prostu „W�su”. Najbardziej wymowny obrazek tego wej�cia, to moment ho�du dla Ostrobramskiej Pani, oddawany przez grup� ��t� m.in. transparentem FMW, bezpo�rednio przed Jej cudownym Matczynym wizerunkiem. Najpierw pojawiaj� si� race, a potem m�odzie� pada krzy�em na kilka chwil.

Mia�em okazj� uczestniczy� osobi�cie w wej�ciu do Wilna grupy ��tej przez ostatnie dwa lata i zapewne b�d� w Wilnie w najbli�sz� sobot�. Naprawd� warto by�o do�y� tych dni, aby doczeka� chwili: w kt�rej nasz transparent, z kt�rym obchodzili�my rocznice grudniowe w latach 80-tych, kt�ry dodawa� nam wtedy wiary i si�, a kt�ry wywiesili�my m.in. na budynku KW PZPR w Gda�sku, po jego zaj�ciu w 1990 - znalaz� si� w Ostrej Bramie. Trzymany dumnie przez m�odych pielgrzym�w, kt�rym podczas marszu „W�su” t�umaczy�, czym by�a i o jakie warto�ci walczy�a Federacja M�odzie�y Walcz�cej.

Patrz r�wnie�, kr�tkie filmy kr�cone podczas ostatniej pielgrzymki:

Wej�cie do Kiju�, pierwszego na trasie pielgrzymki, tak bardzo polskiego sio�a na Wile�szczy�nie - 20 lipca 2009, patrz tutaj.

Wej�cie pielgrzymki (grupa ��ta) do Kole�nik na Wile�szczy�nie, patrz tutaj.

Msza �wi�ta w Kole�nikach na Wile�szczy�nie, oprawa grupa ��ta, patrz tutaj.

Wej�cie do Butrymaniec na Wile�szczy�nie, patrz tutaj.

Wej�cie do Wilna - 24 lipca 2009, patrz tutaj.

W Ostrej Bramie, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. www.suwalki-wilno.salezjanie.pl oraz M. Roman]

Odszed� kapelan „Solidarno�ci”

mariuszroman@prawicapolska.pl

Dawna opozycja niepodleg�o�ciowa zapowiada sw�j udzia� w sobotnim pogrzebie Ks. pra�ata Henryka Jankowskiego w Gda�sku.

MAR

[Fot. Archiwum]

Rocznica rzezi wo�y�skiej

mariuszroman@prawicapolska.pl

Rodziny pomordowanych oraz organizacje patriotyczne i niepodleg�o�ciowe zach�caj� do zapalania zniczy w rocznic� „Krwawej Niedzieli” z 11 lipca 1943 roku, b�d�cej kulminacj� tzw. rzezi wo�y�skiej. Przed 67 laty, oddzia�y UPA (Ukrai�ska Armia Powsta�cza) dokona�y skoordynowanego ataku na blisko sto polskich miejscowo�ci w trzech powiatach: kowelskim, horochowskim i w�odzimierskim pod has�em: „�mier� Lachom”.

Akcja antypolska zorganizowana przez ukrai�skich nacjonalist�w na Wo�yniu trwa�a nieprzerwanie od lutego 1943 do lutego 1944 r. Dyrektywy wydane przez OUN (Organizacji Ukrai�skich nacjonalist�w) w 1943 r. szczeg�owo okre�la�y zakres dzia�ania. M�wi�y m.in., w jaki spos�b nale�y mordowa� Polak�w i jak wypleni� wszelkie przejawy polsko�ci.

Z jednej z nich dowiadujemy si�, �e le�ne wsie oraz wioski po�o�one obok le�nych masyw�w powinny znikn�� z powierzchni ziemi. W rozkazie wydanym przez UON czytamy z kolei szczeg�ow� instrukcj� dzia�ania: „zniszczy� wszystkie �ciany ko�cio��w i innych polskich budynk�w kultowych; zniszczy� drzewa przy zabudowaniach tak, aby nie pozosta�y nawet �lady, �e tam kiedykolwiek kto� �y�, ale nie niszczy� drzew owocowych przy drogach; do 21 XI 1944 roku zniszczy� wszystkie polskie chaty, w kt�rych poprzednio mieszkali Polacy (...). Zwraca si� uwag� raz jeszcze na to, �e je�eli cokolwiek polskiego pozostanie, to Polacy b�d� mieli pretensje do naszych ziem”. Gin�li nie tylko m�czy�ni. Ze szczeg�lnym okrucie�stwem Ukrai�cy gwa�cili i mordowali kobiety, nie szcz�dz�c r�wnie� starc�w i dzieci.

Du�� rol� w pod�eganiu do zbrodni odegra� kler greckokatolicki. Ksi�a greckokatoliccy, kt�rzy odmawiali nawo�ywania do zbrodni byli tak�e mordowani. Metropolita greckokatolicki Andrzej Szeptycki wyda�, co prawda 21 listopada 1942 list pasterski „Nie zabijaj”, jednak nie spowodowa� on prawie �adnej reakcji ze strony nacjonalist�w.

Najwi�cej mord�w, dokonanych w lecie 1943 roku, odbywa�o si� w niedziele. Ukrai�cy wykorzystywali fakt, �e ludno�� polska gromadzi�a si� podczas mszy w ko�cio�ach, wi�c cz�sto ko�cio�y by�y otaczane, a wierni przed �mierci� cz�stokro� byli torturowani w okrutny spos�b (np. przecinanie ludzi na p� pi�� do drewna, wy�upywanie oczu, palenie �ywcem). 11 lipca 1943 mia� miejsce skoordynowany atak na dziesi�tki polskich miejscowo�ci, w ca�ym za� lipcu na co najmniej 530 polskich wsi i osad. Pod has�em "�mier� Lachom" zgin�o w�wczas kilkana�cie tysi�cy Polak�w.

Ofiarami mord�w, padali g��wnie Polacy, w mniejszej skali Rosjanie, Ukrai�cy, �ydzi, Ormianie, Czesi i przedstawiciele innych narodowo�ci zamieszkuj�cych Wo�y�. Bardzo trudno dzi� okre�li� dok�adnie liczb� pomordowanych Polak�w. Jest to cz�sto wynikiem faktu, �e niekt�re miejscowo�ci zosta�y zr�wnane z ziemi�, a ich mieszka�cy wymordowani do ostatniego cz�owieka. Ostro�ne szacunki poparte materia�em dowodowym, w postaci relacji tych, kt�rzy prze�yli, pozwalaj� okre�li� straty polskie na Wo�yniu na ok. 60 tys. pomordowanych.

Ofiar mog�o by� jednak znacznie wi�cej, m�wi si� nawet o 200 tysi�cach pomordowanych. Zasi�g czystki etnicznej obj�� ok. 1700 kresowych miejscowo�ci. W 1944 bandy UPA przenios�y ci�ar swych dzia�a� na Ziemi� Lwowsk� i Podole, liczniej ni� Wo�y� zamieszkane przez Polak�w.

Film po�wi�cony ofiarom ludob�jstwa na Wo�yniu, patrz tutaj.

Strona po�wi�cona zbrodniom ludob�jstwa dokonanym przez nacjonalist�w ukrai�skich na Wo�yniu, patrz tutaj.

M�cze�stwo Kresowian ze wzgl�d�w politycznych wci�� skazywane jest na zapomnienie. Dlatego te� jak co roku rodziny pomordowanych oraz organizacje patriotyczne i niepodleg�o�ciowe zach�ca�y, aby w niedziel� 11 lipca zapali� znicze: w po�udnie lub w innej stosownej chwili pod pomnikami i pami�tkowymi tablicami, a o 21.00 w oknach dom�w.

Akcja ta, kt�ra ma charakter apolityczny b�dzie tak�e upami�tnieniem ofiar Zbrodni Katy�skiej z 1940 r. i Tragedii Smole�skiej z 2010. Has�o tegorocznej akcji brzmi: „Nie o zemst�, lecz o pami�� wo�aj� ofiary”.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum]

Powstanie Wile�skie w 1944

mariuszroman@prawicapolska.pl

Mija 66 rocznica operacji „Ostra Brama”, zak�adaj�cej w ramach Akcji Burza samodzielne opanowanie Wilna przez oddzia�y Armii Krajowej. W ten spos�b �o�nierze z orze�kami na rogatywkach chcieli zaznaczy�, �e to w�a�nie oni s� gospodarzami p�nocno-wschodnich ziem Rzeczypospolitej. Inicjatorem operacji "Ostra Brama" by� major Maciej Kalenkiewicz "Kotwicz", cichociemny, dow�dca Nadnieme�skiego Zgrupowania Okr�gu Nowogr�dzkiego AK.

Wed�ug planu operacji, po��czone si�y okr�g�w Wile�skiego i Nowogr�dzkiego AK - mia�y uderzy� samodzielnie na Wilno tu� przed wkroczeniem na przedpole miasta wojsk sowieckich i wyst�pi� wobec nich z pozycji przedstawicieli pe�noprawnych w�adz Rzeczypospolitej. G��wne uderzenie si� AK mia�o nast�pi� od wschodu i po�udniowego wschodu. Chodzi�o o to, by uprzedzi� dzia�ania Armii Czerwonej i podkre�li� samodzielno�� walk.

Plan operacji zak�ada�, �e po rozpocz�ciu walk Niemcy szybko wycofaj� si� z Wilna. Jednak na mocy rozkazu Hitlera miasto zosta�o przekszta�cone w stref� ufortyfikowan�, tzw. Fester Platz, obsadzon� przez ok. 17-tysi�czny garnizon.

Walki o Wilno

Operacja „Ostra Brama” trwa�a od 7 do 13 lipca 1944 r. Rozkaz o jej rozpocz�ciu wyda� Dow�dca Okr�gu Wile�skiego AK pp�k Aleksander Krzy�anowski „Wilk”. Pocz�tkowo wzi�o w niej udzia� oko�o 4 tysi�cy �o�nierzy AK, wspieranych przez dwa dzia�ka przeciwpancerne oraz kilka mo�dzierzy i granatnik�w. W sumie jednak w bezpo�rednich walkach o Wilno oraz w zewn�trznych atakach na linie komunikacyjne i pojedyncze oddzia�y Wehrmachtu uczestniczy�o ponad 12,5 tys. �o�nierzy AK.

7 lipca wieczorem Wilno zacz�li szturmowa� Sowieci. W bezpo�rednich walkach na kierunku wile�skim wzi�o w�wczas udzia� oko�o 100 tysi�cy �o�nierzy wspieranych przez kilkaset czo�g�w i masowe naloty lotnictwa. Oddzia�y garnizonu konspiracyjnego AK miasta Wilna, kt�re wobec sp�nionego dotarcia rozkaz�w rozpocz�y atak z kilkugodzinnym op�nieniem, opanowa�y w�asnymi si�ami prawobrze�n� cz�� miasta i, wsp�dzia�aj�c z jednostkami sowieckimi, atakowa�y w cz�ci lewobrze�nej.

Zar�wno przed jak i w czasie Powstania Wile�skiego polscy partyzanci musieli tak�e �ciera� si� z partyzantk� litewsk�, litewskimi oddzia�ami podporz�dkowanymi Niemcom w tym policji oraz partyzantk� sowieck� (kt�ra podpisa�a rozejm z Polakami, dopiero w chwili wkroczenia do walk oddzia��w Armii Czerwonej).

Polska flaga na Wzg�rzu Zamkowym

W czwartek 13 lipca, ca�e Wilno znalaz�o si� w r�kach Armii Czerwonej oraz AK. Rankiem tego dnia, gdy trwa�y jeszcze walki, bia�o-czerwony sztandar by� dwukrotnie zawieszany na baszcie Zamku Gedymina, na zdobytym przez AK Wzg�rzu Zamkowym. I dwukrotnie polsk� chor�giew zdejmowa�y wojska sowieckie, by ostatecznie po po�udniu zast�pi� j� sztandarem z czerwon� gwiazd�.

Oddzia�y polskie, atakuj�ce Wilno z zewn�trz, zagrodzi�y drog� wycofuj�cym si� z Wilna Niemcom, staczaj�c 13 lipca krwaw� bitw� pod Krawczunami. Zgin�o w niej b�d� trafi�o do niewoli blisko 1000 Niemc�w. Uda�o si� uj�� m.in. gen. Rainerowi Stahelowi, dow�dcy niemieckiej za�ogi. W ca�ej operacji „Ostra Brama” zgin�o blisko 500 akowc�w, ponad 1000 zosta�o rannych.

Nazajutrz komendant Podokr�gu Nowogr�dzkiego pp�k dypl. "Poleszuk" (Adam Szyd�owski) przekaza� za po�rednictwem znajduj�cej si� w jego dyspozycji radiostacji nast�puj�cy meldunek do dow�dcy AK w Warszawie: "Wilno zdobyte przy znacznym udziale AK, kt�ra wesz�a do miasta. Du�e zniszczenia i straty. Stosunki z armi� sowieck� chwilowo poprawne. Rozmowy w toku. Wilno prze�y�o bardzo kr�tk�, ale jak�e radosn� chwil� wolno�ci. 14 VII - polsko�� miasta bije w oczy. Pe�no naszych �o�nierzy. S�u�ba opl. polska. Szpitale przepe�nione, wszystkie w r�kach polskich. W�adze administracyjne ujawni� si� w najbli�szym czasie. Litwin�w nie ma."

Walki o Wilno w lipcu 1944 r. mia�y charakter lokalnego powstania przeciwko Niemcom, kt�re o miesi�c poprzedzi�o wybuch Powstania Warszawskiego. Operacja „Ostra Brama” by�a swoistym testem lojalno�ci Sowiet�w w stosunkach z Polakami. Zdobyciem Wilna Komenda G��wna AK chcia�a udokumentowa� Stalinowi i ca�emu �wiatu polsko�� Kres�w P�nocno-Wschodnich.

Epilog

17 lipca Sowieci podst�pnie aresztowali komendanta okr�gu „Wilka” wraz z licznymi oficerami, spotykaj�c si� z nimi pod pozorem kontynuacji rozm�w na temat stworzenia polskiego korpusu. Zgromadzone oddzia�y akowskie pr�bowa�y wymkn�� si� ob�awie, ruszaj�c do pobliskiej Puszczy Rudnickiej. Po dw�ch dniach znalaz�y si� jednak w okr��eniu.

Sowietom uda�o si� internowa� niespe�na 6000 �o�nierzy, reszcie uda�o si� skutecznie rozproszy� lub przebi� na teren Polski centralnej, by dalej kontynuowa� walk�. Internowani w wi�kszo�ci odm�wili wst�pienia do armii Berlinga, za co zostali wywiezieni do Ka�ugi, gdzie przez kilka lat s�u�yli w batalionach roboczych Armii Czerwonej, wyr�buj�c lasy. Oficer�w aresztowano, os�dzono i wywieziono do Riazania.

Ze wzgl�du na to, i� operacja Ostra Brama by�a niezgodna z mi�dzy alianckimi ustaleniami tzw. wielkiej tr�jki, co do przynale�no�ci pa�stwowej Wilna i ustaleniu nowej granicy polsko-radzieckiej na Linii Curzona, minister informacji Wielkiej Brytanii Brendan Bracken na�o�y� cenzur� prewencyjn� na wszelkie informacje w brytyjskich mediach o jej przeprowadzeniu, wskutek czego nie zosta�a ona zauwa�ona na Zachodzie.

Film po�wi�cony Powstaniu Wile�skiemu, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Na za��czonych zdj�ciach: Wsp�czesna panorama �r�dmie�cia Wilna – Fot. M. Roman; Wsp�lny patrol polsko-sowiecki na ulicach Wilna; Odznaka AK przyznawana za udzia� w "Akcji Burza; Dom w Wilnie przy ul. Ko�ciuszki 16 na Antokolu, w kt�rym mie�ci�a si� siedziba NKWD Frontu Bia�oruskiego. Aresztowani zostali tam 17 lipca 1944 r. Komendant Okr�gu Wile�skiego AK p�k Aleksander Krzy�anowski "Wilk" wraz ze swym Szefem Sztabu mjr Teodorem Cetysem "S�awem". Fot. Archiwum]

Z biografi� Walentynowicz po Polsce

mariuszroman@prawicapolska.pl

Wydawnictwo Zysk i S-ka wsp�lnie z klubami „Gazety Polskiej” zorganizowa�o seri� spotka� promuj�cych fascynuj�c� biografi� Anny Walentynowicz autorstwa dr S�awomira Cenckiewicza pt. „Anna Solidarno��”. Odby�y si� one ju� w Poznaniu, W�growie i Olsztynie. W najbli�szy czwartek czytelnicy maj� okazj� spotka� si� z autorem w Gda�sku, a w pi�tek w S�upsku.

To przez Ann� Walentynowicz powsta�a „Solidarno��”. To w�a�nie dla niej w 1980 roku stan�a Stocznia Gda�ska. Kiedy po trzech dniach Komitet Strajkowy zako�czy� strajk, Walentynowicz mia�a odwag� powstrzyma� robotnik�w, kt�rzy opuszczali stoczni�. To ta akcja, ten strace�czy czyn prostej robotnicy sta� si� czynnikiem decyduj�cym o losach Sierpnia ’80 i najnowszej historii Polski.

Czytaj r�wnie� tekst pt. „Promocja Anny Solidarno��”, patrz tutaj.

Najbli�sze spotkania z dr S�awomirem Cenckiewiczem, autorem biografii pt. „Anna Solidarno��. �ycie i dzia�alno�� Anny Walentynowicz na tle epoki (1929-2010)” odb�d� si�:

GDA�SK
Czwartek, 24 czerwca br., godz. 17.30, Dom Technika NOT, Sala A, ul. Rajska 6
Moderator: Piotr Semka

S�UPSK
Pi�tek, 25 czerwca br, godz. 17.00, Katolickie Stowarzyszenie Civitas Christiana, ul. I.J. Paderewskiego 9
Moderator: Robert Kujawski

KIELCE
Wtorek, 29 czerwca br., godz. 18.00, Aula Wy�szej Szko�y Umiej�tno�ci im. Stanis�awa Staszica, ul. Weso�a 52
Moderator: Jerzy Kenig

WROC�AW
�roda, 30 czerwca br., godz. 17.30, Papieski Wydzia� Teologiczny, Aula, pl. Katedralny 1
Moderator: prof. dr hab. in�. Ireneusz J�wiak

PI�A
Pi�tek, 2 lipca br., godz. 19.00, Sala �w. Jana Bosko przy Parafii �w. Rodziny, ul. �w. Jana Bosko 1. Promocja „Anny Solidarno��” stanie si� jednocze�nie inauguracj� dzia�alno�ci Pilskiego Klubu „Gazety Polskiej”.
Moderator ks. Jaros�aw W�sowicz (SDB)

��D�
Czwartek, 8 lipca, godz. 18.00, Ksi�garnia Wojskowa im. gen. Gorta-Roweckiego, ul. Tuwima 34
Moderator J�zef �reniowski

Najnowsza ksi��ka S�awomira Cenckiewicza, dost�pna jest r�wnie� w Internecie, patrz tutaj.

Mariusz Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum]

Gda�skie �lady ksi�dza Jerzego

mariuszroman@prawicapolska.pl

Nadba�tyckie Centrum Kultury w Gda�sku, Wydawnictwo �w. Stanis�awa z Krakowa oraz Wydawnictwo "Maszoperia Literacka" z Gda�ska zapraszaj� w najbli�szy wtorek do Ratusza Staromiejskiego (Gda�sk: ul. Korzenna 33/35) o godz. 18.00 na prezentacj� ksi��ek: „Gda�skie �lady ksi�dza Jerzego” - ks. Jaros�awa W�sowicza SDB oraz „Dni, kt�re wstrz�sn�y Polsk�” - Piotra Litki.

Wi�cej o ksi��ce: „Gda�skie �lady ksi�dza Jerzego”, patrz tutaj.

Recenzja ksi��ki: „Dni, kt�re wstrz�sn�y Polsk�”, patrz tutaj.

Promocji towarzyszy� b�dzie premierowy pokaz zapisu dokumentuj�cego spotkanie ks. Jerzego Popie�uszki na plebanii ko�cio�a �w. Brygidy w Gda�sku z 1984 roku. Prowadzenie spotkania – red. Adam Hlebowicz.

(MAR)
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum]

W�tpliwy sukces z 4 czerwca 1989

mariuszroman@prawicapolska.pl

Zbigniew Herbert pisa� przed laty, �e je�eli Polska odzyska utracon� niepodleg�o��, to wybiegnie na ulice Pary�a i b�dzie krzycza� w kierunku ka�dego napotkanego przechodnia Viva la Polonia. Jednak, naszemu wielkiemu wieszczowi nie przysz�o do g�owy wybiec na ulice Pary�a w dniu 4 czerwca 1989 roku. Nie zrobi� tego nigdy, a� do chwili swojej �mierci w 1998 roku.

Pomimo tego, �e mediom cz�sto zdarza si� twierdzi�, �e 4 czerwca jest rocznic� „pierwszych wolnych wybor�w” w Europie Wschodniej, a zarazem dat� graniczn� upadku komunizmu i odzyskania przez Polsk� niepodleg�o�ci. To jednak nie wszyscy Polacy ulegaj� podobnym nastrojom i nie podlegaj� zbiorowej amnezji �wi�towania.

M�wi ostatni wi�zie� komunizmu

Wybory z 4 czerwca 1989 by�y klasycznym przyk�adem wybor�w niedemokratycznych, a ich wynik z g�ry ukartowano w wyniku porozumie� Okr�g�ego Sto�u. Gwarantuj�c w nich 65 proc. miejsc dla PZPR i jej satelickich organizacji partyjnych, a tylko 35 proc. dla tzw. strony spo�ecznej. A jak si� plan za pierwszym razem nie powi�d�, bo wyborcy odrzucili tzw. list� krajow�, to zrobiono tzw. dogrywk� z wybor�w. �artowano wtedy w szeregach tzw. opozycji „niekonstruktywnej”, �e Wa��sa z Jaruzelskim i Kiszczakiem zafundowali nam 35 proc. demokracj�, a wiadomo, tak jak nie ma 35 proc. dziewictwa, tak i niemo�liwa jest 35 proc. demokracja.

Do 23 grudnia 1989 roku, a wi�c tak�e w czasie, gdy premierem PRL by� ju� Tadeusz Mazowiecki, w wiezieniu w Barczewie przetrzymywano wci�� J�zefa Szaniawskiego, wi�nia systemu komunistycznego w Polsce. W wywiadzie, jakiego udzieli� on przed rokiem „Naszemu Dziennikowi”, m�wi o 4 czerwca 1989 wprost:

- Jak mog� uzna� ten dzie� za dat� zwyci�stwa nad komunizmem, skoro siedzia�em tego dnia w wi�zieniu? I to w wi�zieniu bez w�tpienia komunistycznym. Ma�o tego, po tym rzekomym zwyci�stwie nad komunizmem siedzia�em tam jeszcze p� roku. Kto mnie wtedy wi�zi�, jak nie komuni�ci?

Poproszony jednak przez dziennikarza, aby odni�s� si� do tego problemu, abstrahuj�c od swoich osobistych prze�y� i do�wiadcze�, stwierdza jeszcze bardziej dosadnie:

- Podobnie uwa�am, �e tego dnia komunizm w Polsce wcale si� nie sko�czy�. Formalnie pa�stwo o nazwie PRL istnia�o do grudnia 1989 roku. Mazowiecki nie tylko nie by� pierwszym niekomunistycznym premierem, ale by� ostatnim premierem komunistycznego rz�du. By� nim ze wzgl�du na sw�j �yciorys, na nazw� pa�stwa, kt�rym rz�dzi�, i ze wzgl�du na to, �e na t� funkcj� zosta� wykreowany nie tylko przez Geremka, Wa��s�, Michnika, Jaruzelskiego i Kiszczaka, ale tak�e przez ambasadora Zwi�zku Sowieckiego Wiktora Browikowa. Warto podkre�li�, �e gdy Mazowiecki zosta� premierem, to pierwszym go�ciem, jakiego przyj��, by� gen. W�adimir Kriuczkow, szef, KGB. To on jako pierwszy przyjecha� z�o�y� Mazowieckiemu osobiste gratulacje. To daje wiele do my�lenia. W rz�dzie Mazowieckiego Kiszczak dosta�, opr�cz funkcji szefa MSW, tak�e tek� wicepremiera, a wi�c patrz�c obiektywnie w kategoriach hierarchii pa�stwowej, cz�owiek odpowiedzialny za �mier� g�rnik�w w kopalni "Wujek", szef bezpieki w strasznej dekadzie lat 80., w rz�dzie Mazowieckiego awansowa�. Podobnie Wojciech Jaruzelski - z I sekretarza KC PZPR awansowa� na prezydenta III RP. Takie s� fakty dotycz�ce zwyci�stwa nad komunizmem 4 czerwca, a ca�y ten solidarno�ciowy sztafa� to manipulacja s�u��ca robieniu ludziom wody z m�zgu.

Kiedy zatem powinni�my �wi�towa�?

Pozostaje, zatem odpowiedzie� nam na pytanie, kiedy rzeczywi�cie komunizm w Polsce upad� tak naprawd�. I tutaj znowu pojawiaj� si� w�tpliwo�ci. Mo�e nie w stosunku do samego systemu, kt�rego z ca�� pewno�ci� ju� dawno nie ma. Ale przecie� pozostaje w pami�ci, to co tak niedawno kpi�c ze strony solidarno�ciowej, powiedzia� dla TVN 24 gen. Czes�aw Kiszczak. Stwierdzi� on dosadnie, �e skoro nikt mu nawet nie pr�bowa� odebra� emerytury przez ostatnie 20 lat, to tak naprawd� twierdzenie o s�abo�ci i upadku strony komunistycznej w 1989 mija si� z prawd�.

Tymczasem J�zef Szaniawski we wspomnianym wywiadzie dla „ND” pytany o okre�lenie takiego prze�omowego momentu w Polsce, dodaje jeszcze:

- To niezwykle wa�na sprawa dla naszego 40-milionowego Narodu, kt�ry od dziesi�cioleci usi�owa� wybi� si� na niepodleg�o��. (...) Niemcy maj� taki symbol - to dzie� zburzenia muru berli�skiego i rozpocz�cia szturmu na kwater� g��wn� Stasi, zako�czonego jej zdobyciem i przej�ciem ca�ego archiwum. Czesi i S�owacy maj� swoj� aksamitn� rewolucj� w Pradze i w Bratys�awie, Rumuni maj� dzie� rozstrzelania Ceausescu, nawet Rosjanie maj� taki dzie�, kiedy Borys Jelcyn z czo�gu na placu Czerwonym proklamowa� upadek komunizmu. A w Polsce jakim� dziwnym trafem wszystko si� rozmy�o. Nie ma takiej prze�omowej daty. Powiem wi�cej, fakt, �e premierem polskim m�g� zosta� J�zef Oleksy, prezydentem przez dwie kadencje Aleksander Kwa�niewski, fakt, �e za zbrodnie komunistyczne nikt nie zosta� do dzi� tak naprawd� ukarany, �e nie wykryto sprawc�w morderstw politycznych lat 80., nawet w tak zdawa�oby si� presti�owej dla solidarno�ciowej strony sprawie mordu na ks. Jerzym Popie�uszce, to wszystko sprawia, i� dzisiaj taki prze�omowy dzie� trudno wskaza�.

Dlatego te� mo�e dajmy sobie spok�j ze �ciganiem si� w Europie na wydarzenia w 1989 roku. Nie lepiej by�oby podkre�la�, �e wszystko zacz�o si� 31 sierpnia 1980 roku, kiedy po raz pierwszy na tak masow� skal� powsta� ruch zwi�zkowy i antykomunistyczny zarazem. Przecie� w�a�nie wtedy, ten og�lnopolski i robotniczy zryw podwa�y� sens istnienia systemu budowanego w oparciu o leninowsk� zasad� tzw. terroru klasy robotniczej. A je�eli koniecznie chcemy mie� sw�j udzia� tak�e w upadku muru berli�skiego, to z ca�� pewno�ci� lepszym by�oby podkre�lanie pierwsze�stwa strajk�w majowo-sierpniowych w 1988 roku, ni� w�tpliwego sukces wybor�w kontraktowych z czerwca 1989.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Na za��czonych zdj�ciach: Wiec przedwyborczy Komitetu Obywatelskiego w Gdyni w 1989; Okoliczno�ciowy transparent oraz plakat z 1989 roku. Fot. Archiwum Autora]

Sprawa „Projektu ��d�”

mariuszroman@prawicapolska.pl

Fundacja „Projekt ��d�", powo�ana zosta�a przez grup� m�odzie�y akademickiej i �rodowiska by�ej opozycji demokratycznej, od 2005 roku dzia�a na rzecz o�ywienia spo�ecznej i gospodarczej aktywno�ci obywateli �odzi. Przed tygodniem �odzi� wstrz�sn�a wiadomo�� o licznych zatrzymaniach dzia�aczy z „P�” przez ABW.

Sprawa jest, co najmniej dziwna, Centrum im. Adama Smitha, pisze wprost o nielegalnym u�yciu ABW, w swoim o�wiadczeniu, jak�e wymownie zatytu�owanym – „�ukaszenkizacja Rzeczypospolitej”, patrz tutaj.

Zastanawiaj�cym jest, �e do zatrzymania ludzi o nieposzlakowanej opinii spo�ecznej, wcze�niej niekaralnych, prowadz�cych dzia�alno�� spo�eczn� i samorz�dow�, anga�owany jest aparat maj�cy dba� o bezpiecze�stwo pa�stwa i to akurat na kilka miesi�cy przed wyborami samorz�dowymi.

Traktowani s� jak pospolici przest�pcy i nie brane s� pod uwag� ich dotychczasowe zas�ugi �yciowe. Bulwersuje zw�aszcza nie zastosowanie �rodka zapobiegawczego wobec Sebastiana Rybarczyka (osoby nie karanej nigdy wcze�niej, prowadz�cej w latach 80-tych dzia�alno�� niepodleg�o�ciow�, zwi�zanej na pocz�tku lat 90 z polskim wywiadem), na kt�rego na�o�ono trzymiesi�czn� sankcj� prokuratorsk� i osadzono w areszcie.

Sprawa prowokuje do wysnucia pewnej analogii pomi�dzy tym, jak podobne sytuacje traktowano w II RP i jak s� traktowane w post-PRL, zwanym inaczej III RP.

II Rzeczpospolita

Sergiusz Piasecki, agent II Oddzia�u dzia�aj�cy w Rosji Sowieckiej (patrz: „Bogom Nocy R�wni”), wcze�niej przemytnik dzia�aj�cy na pograniczu polsko-sowieckim (patrz: „Kochanek Wielkiej Nied�wiedzicy”), cz�owiek walcz�cy o Niepodleg��, o kt�rym ta potem nieco zapomnia�a (patrz: „�ywot Cz�owieka Rozbrojonego”), pope�ni� b��d w �yciu..., ze zgryzoty i opuszczenia odreagowa� i dokona� rozboju z broni� w r�ku - dosta� za to wyrok �mierci.

Jednak wtedy odkryto-przypomniano, �e przecie� by� agentem II. Pracowa�, ryzykowa� �yciem dla Polski... Jak skaza� na �mier� bohatera? W II RP to nie przesz�o, zosta� u�askawiony i skazany na ci�kie wi�zienie w �wi�tym Krzy�u. W tym wi�zieniu, pomimo, �e w Jego rodzinnym domu m�wiono po rosyjsku, a sam Piasecki chodzi� do rosyjskich szk�, to jednak ujawni� si� w nim wprost niesamowity talent pisarski. Na skrawkach gazet powstaje r�kopis – „Kochanka Wielkiej Nied�wiedzicy”, pisany po polsku, najlepsz� z mo�liwych polszczyzn, chocia� sam Piasecki by� samoukiem.

Napisana w ci�kim wi�zieniu powie�� okazuje si� hitem literackim, kilkakrotnie wydawana - wzbudza sensacj�. Polscy literaci wstawiaj� si� za Piaseckim (zw�aszcza Wa�kowicz) i w 1936 roku Piasecki wychodzi na wolno��. Jest jednym z najbardziej poczytnych pisarzy nie tylko okresu mi�dzywojennego, ale jest wci�� poczytny – jeszcze do dzisiaj...

Jego bohaterskie wyczyny na Wile�szczy�nie podczas okupacji to ju� inna historia... nie maj�ca istotnego dla sprawy wyd�wi�ku, mo�e tylko ten, �e Piasecki sw�j b��d, najpi�kniej jak m�g� – odpokutowa� – dla Polski.

O Sergiuszu Piaseckim, mo�na przeczyta� wi�cej, patrz tutaj.

Post-PRL, nazywany III RP

Sebastian Rybarczyk, jeden z dzia�aczy niepodleg�o�ciowych, przyjaciel wielu z nas. Przeszli�my z nim w drugiej po�owie lat 80 niejedno. Na pocz�tku lat 90-tych pracuje w wywiadzie, je�dzi pod przykrywk� korespondenta wojennego m.in. na Kaukaz, jest w Wilnie, gdy sowieci strzelaj� pod wie�� telewizyjn�, a potem w obleganym parlamencie litewskim. Wielokrotnie pewnie ryzykowa� w�asnym �yciem – dla Polski, dla sprawy. Po latach (jeszcze niedawno), najcz�ciej mo�na spotka� go w szpitalu, ma pewn� dolegliwo��, na kt�r� nie ma p�ki co skutecznego lekarstwa.

Dzisiaj, tzn. przed tygodniem, jak donosz� media, dosta� trzymiesi�czn� sankcj� i osadzono go w areszcie, ale po kilku dniach przeniesiono do wi�ziennego szpitala. Zatrzymano 7 czy 8 os�b, wszystkich wypuszczono (najcz�ciej za por�czeniem maj�tkowym). Sebastiana zatrzymano, gdy� jak donosz� media, jest: „g��wnym podejrzanym”, „szefem grupy przest�pczej”. A zarzuty: kto� przyw�aszczy� sobie 500 PLN, kogo�, pono� fikcyjnie zatrudniono... Ale ABW zatrzyma�o grup� dzia�aczy z Projektu ��d� i to akurat przed wyborami samorz�dowymi. Przypadek? Dawno przesta�em wierzy� w przypadki...

Wszystko to dzieje si� w tym samym czasie, kiedy prawdziwi bandyci maj�cy polsk� krew na r�kach - op�ywaj� w luksusy, korzystaj� z prominenckich emerytur, pr�buj� kreowa� si� na przyw�dc�w bezkrwawej rewolucji. Wo�eni s� rz�dowymi samolotami na og�lno�wiatowe uroczysto�ci. Chyba wiecie, o kim pisz�, nie trzeba wymienia� ich nazwisk.

Zamkni�to jednego z cichych, bezimiennych, tak licznych bohater�w stanu wojennego, a mordercy Ksi�dza Jerzego od dawna s� na wolno�ci. S�dy debatuj� czy Jaruzelski z�ama� prawo PRL, czy te� nie – wprowadzaj�c stan wojenny. Nikt nie zastanawia si� nad tym, co warte by�o prawa okupacyjnego pa�stwa. Nikt nie zrobi prostej analogii, nie por�wna PRL do Generalnego Gubernatorstwa, bo wtedy by nie zastanawiano si� nad tym, czy Jaruzelski z�ama� prawo PRL, czy te� nie... Nie by�o by program�w publicystycznych napastliwie oceniaj�cych film ods�aniaj�cy prawdziwe oblicze Jaruzelskiego.

Sebastian Rybarczyk dosta� trzymiesi�czna sankcj� prokuratorsk�. „Szef grupy przest�pczej”, w�a�ciciel dwupokojowego mieszkania w �odzi i samochodu kupionego na kredyt zostawi� �on� i c�rk� na pastw� bezlitosnej gawiedzi. Nikt nie pami�ta, co zrobi� wcze�niej dla Polski. Przyjaciele najcz�ciej milcz�, chowaj� g�ow� w piasek... Co zrobimy MY – dawni dzia�acze FMW, NZS, PPN, SW, LDPN - z kt�rymi wsp�pracowa� Sebastian?

Kr�tka notatka biograficzna Sebastiana Rybarczyka, patrz tutaj.

Czytaj r�wnie� o�wiadczenie Projektu ��d�, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum]

Apel o pomoc dla Wile�szczyzny

mariuszroman@prawicapolska.pl

Zesp� Parlamentarny na rzecz Przyjaznego S�siedztwa na Wschodzie zwr�ci� si� z apelem do parlamentarzyst�w oraz wszystkich ludzi dobrej woli o finansowe wsparcie Polak�w mieszkaj�cych na Litwie, na kt�rych nak�adane s� kary pieni�ne za u�ywanie j�zyka polskiego. Pos�owie informuj�, �e wp�at mo�na dokonywa� na specjalne konto za�o�one przez Zwi�zek Polak�w na Litwie. Zebrane w ten spos�b �rodki b�d� przeznaczane na zap�acenie kolejnych kar nak�adanych na naszych rodak�w z Wile�szczyzny.

Zesp� wystosowa� list otwarty, w kt�rym wyra�a swoje zaniepokojenie kolejnymi przypadkami karania Polak�w mieszkaj�cych na Litwie. Chodzi g��wnie o grzywny za wywieszanie przez naszych rodak�w na ich prywatnych posesjach tablic z polskimi nazwami ulic, co gwarantuje im polsko-litewski traktat z 1994 r. oraz zapisy konwencji Rady Europy o ochronie mniejszo�ci narodowych i Europejska Karta Samorz�dowa. Litewska Inspekcja J�zykowa ukara�a m.in. dyrektora solecznickiej zajezdni autobusowej za umieszczenie na autobusach litewskich i polskich opis�w trasy. Wcze�niej dwukrotnie ukarany zosta� dyrektor administracji rejonu solecznickiego za polsko-litewskie napisy ulic.

"(...) Jeste�my zaniepokojeni kolejnymi przypadkami nak�adania kar finansowych przez litewsk� Inspekcj� J�zyka Pa�stwowego na przedstawicieli polskiej mniejszo�ci za u�ywanie j�zyka ojczystego w napisach publicznych, w tym w nazwach ulic wywieszanych na domach prywatnych. Uwa�amy, �e tego typu przejawy szykan wobec mniejszo�ci nie powinny mie� miejsca w pa�stwie, kt�re jest cz�onkiem Unii Europejskiej i deklaruje dobros�siedzkie relacje z Polsk�. Oczekujemy, �e polski rz�d podejmie zdecydowane dzia�ania, aby Polacy mieszkaj�cy od pokole� na Wile�szczy�nie mieli mo�liwo�� – jak� w Polsce ma mniejszo�� litewska – swobodnego pos�ugiwania si� j�zykiem ojczystym, a tak�e uzyskali prawo do wywieszania na swych domach nazw ulic w tym j�zyku, obok nazw w j�zyku pa�stwowym – litewskim” - czytamy w li�cie.

Zwr�cili si� tak�e do pozosta�ych pos��w, senator�w i wszystkich ludzi dobrej woli, aby przy��czyli si� do podj�tej przez Zwi�zek Polak�w na Litwie inicjatywy wsparcia finansowego naszych represjonowanych rodak�w. "Przy��czamy si� do apelu Zwi�zku Polak�w na Litwie w kwestii finansowego wsparcia tych Polak�w z Wile�szczyzny, na kt�rych na�o�ono wysokie grzywny za u�ywanie j�zyka ojczystego. Dlatego zwracamy si� do Pos��w i Senator�w RP, a tak�e do wszystkich Ludzi Dobrej Woli, kt�rym bliski jest los Polak�w mieszkaj�cych na Wile�szczy�nie, aby wp�acali dobrowolne datki na konto uruchomione przez Zwi�zek Polak�w na Litwie:

LT79 7044 0600 0531 0008 (AB SEB bankas, NIP ZPL 190771032, z dopiskiem „wspieram j�zyk ojczysty”).
Tak zebrane �rodki zostan� przekazane osobom, kt�re musz� p�aci� kary finansowe za u�ywanie j�zyka ojczystego, jako rekompensat� za poniesione z tego tytu�u straty.
Pod listem podpisali si�: przewodnicz�cy zespo�u pose� Artur G�rski (PiS), wiceprzewodnicz�cy Jaros�aw Sellin (Polska Plus), Tadeusz S�awecki (PSL) i Jacek �alek (PO).

Polecamy r�wnie� film: „Kara za autobus do Wilna”, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum Autora]

Promocja ksi��ki: „Anna Solidarno��”

mariuszroman@prawicapolska.pl

Anna Walentynowicz zd��y�a jeszcze przeczyta� przed �mierci� r�kopis swojej biografii autorstwa S�awomira Cenckiewicza, ale nie do�y�a jej wydania drukiem. Walentynowicz by�a wielokrotnie internowana i prze�ladowana przez SB. 10 kwietnia zgin�a w katastrofie prezydenckiego samolotu w Smole�sku. Promocja ksi��ki "Anna Solidarno��" odby�a si� w ostatni� sobot� podczas targ�w ksi��ki w Warszawie.

– Dos�ownie dwa tygodnie przed �mierci� (…) pani Ania przeczyta�a t� ksi��k� i mog� powiedzie�, �e by�a z niej zadowolona – powiedzia� S�awomir Cenckiewicz podczas promocji swojej najnowszej ksi��ki pt. „Anna Solidarno��”.

Pomys� napisania biografii Anny Walentynowicz zrodzi� si� na d�ugo przed tragiczn� �mierci� bohaterki. �yciorys Walentynowicz to historia opozycji w PRL. Pracuj�ca w stoczni gda�skiej Suwnicowa by�a w po�owie lat 70. wsp�za�o�ycielk� Wolnych Zwi�zk�w Zawodowych. W sierpniu 1980 r. to m.in. ona zatrzyma�a wychodz�cych ze stoczni robotnik�w. Strajk nie zosta� przerwany, co doprowadzi�o do zwyci�stwa.

– Ostatni raz widzia�em si� z Ann� Walentynowicz na kilka dni przed jej �mierci� w katastrofie pod Smole�skiem. Przekaza�a mi wtedy ostatnie materia�y, dotycz�ce jej syna. Wcze�niej przeczyta�a moj� ksi��k� w maszynopisie i by�a z niej zadowolona. Sama historia dopisa�a ostatni rozdzia� – m�wi� Cenckiewicz na spotkaniu podczas I Warszawskich Targ�w Ksi��ki.

– Zaakceptowa�a nawet te fragmenty, kt�re dotyczy�y spraw, o kt�rych nie rozmawia�a z nikim. Na przyk�ad zwi�zku z ojcem jej syna Janusza, kt�ry porzuci� j�, gdy dowiedzia� si�, �e jest w ci��y. Tak dok�adnie wymaza�a go ze swego �ycia, �e Janusz nie zna nawet nazwiska swego ojca, nosi nazwisko ojczyma. Nie omin��em te� okresu z prze�omu lat 40. i 50., kiedy Anna Walentynowicz wierzy�a jeszcze, �e nowa Polska b�dzie rzeczywi�cie „ludowa”, kiedy dzia�a�a w ZMP i by�a przodownic� pracy w stoczni, kt�rej zdj�cia ukazywa�y si� na pierwszych stronach gazet – m�wi� Cenckiewicz.

Anna Lubczyk urodzi�a si� w 1928 roku w R�wnem na Wo�yniu, podczas wojny zgin�li jej rodzice, a brata Sowieci wywie�li na Wsch�d. Ann� zaopiekowali si� s�siedzi z R�wnego, ale traktowali dziewczynk� jak darmow� s�u��c�, bili, g�odzili i zaganiali do pracy ponad si�y dziecka. Razem z t� rodzin� jeszcze podczas okupacji przedosta�a si� pod Warszaw� a po wojnie – do Gda�ska. Tam zdecydowa�a si� usamodzielni�.

W 1950 roku zatrudni�a si� w Stoczni Gda�skiej jako spawacz, co, jak podkre�la historyk, by�o jednym z najci�szych i najbardziej ryzykownych zaj�� w zak�adzie. Pracowa�a, jak wspomina�a w rozmowach z Cenckiewiczem, z rado�ci� i przekonaniem, nale�a�a do stoczniowego teatru i ch�ru, zapisa�a si� do ZMP. Jednak szybko przekona�a si�, co kryje si� za partyjnymi sloganami. Pensja nie wystarcza�a nawet na jedzenie nie m�wi�c o mieszkaniu.

Gdy w 1952 r. urodzi�a syna Janusza by�a w tak dramatycznej sytuacji, �e napisa�a nawet list do Bieruta pytaj�c, „czy mam zgin�� z tym dzieckiem, jak bezdomny pies?”. List pozosta� bez odpowiedzi.

W czwartek 14 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gda�skiej im. Lenina proklamowano strajk. Tego samego dnia przemawia�a do stoczniowc�w, prosz�c o wytrwanie w walce. Porozumienie w kwestii postulat�w dotycz�cych samej stoczni osi�gni�to ju� 16 sierpnia. Kiedy Wa��sa og�asza� przez megafon zako�czenie strajku, Walentynowicz domaga�a si� kontynuowania protestu do czasu realizacji wszystkich postulat�w zg�oszonych r�wnie� przez inne zak�ady pracy. W�wczas to razem z Alin� Pienkowsk� pobieg�a do bramy nr 3, zamkn�a j� i przez tub� prosi�a robotnik�w, by nie opuszczali stoczni.

– W ten spos�b narodzi� si� strajk solidarno�ciowy, a wraz z nim idea i ruch „Solidarno�ci”. Ta akcja, ten czyn prostej robotnicy zadecydowa� o losach Sierpnia'80 i najnowszej historii Polski. Wtedy tak�e rozpocz�y si� kontrowersje pomi�dzy Walentynowicz a Wa��s� – m�wi� Cenckiewicz.

Po 1989 roku Walentynowicz nale�a�a do najbardziej konsekwentnych krytyk�w Okr�g�ego Sto�u i kompromisu z komunistami. – Nie chcia�a siedzie� cicho, wi�c zosta�a zmarginalizowana, przylepiono jej �atk� niezr�wnowa�onej wariatki. Przez ostatnie 20 lat tacy ludzie jak Walentynowicz czy ma��e�stwo Gwiazd�w nieustannie przegrywali bitw� o pami�� i prawd� na temat ruchu antykomunistycznego, ustawicznie marginalizowano ich rol�, przemilczano zas�ugi – m�wi� Cenckiewicz.

– Moja opowie�� o Walentynowicz to tak�e ho�d dla wszystkich tych dzia�aczy Solidarno�ci, kt�rzy nie zmie�cili si� w oficjalnym micie za�o�ycielskim III RP – doda� autor ksi��ki.

Polecam r�wnie� kr�tki film: „Odesz�a Anna Walentynowicz”, patrz tutaj.

„Anna Solidarno��” trafi do ksi�gar� jeszcze w maju. Uka�e si� nak�adem wydawnictwa Zysk i S-ka.

Film dokumentalny z cyklu: "Pod pr�d" - wywiad z Ann� Walentynowicz, patrz tutaj.

MAR/TVP Info

[Fot. Archiwum]

Solidarno�� Walcz�ca w Tr�jmie�cie

mariuszroman@prawicapolska.pl

W kwietniu min�o 25 lat od ukazania si� pierwszego numeru biuletynu: „Solidarno�� Walcz�ca" Oddzia�u Tr�jmiasto. Cho� samo ugrupowanie rozpocz�o dzia�alno�� w Tr�jmie�cie znacznie wcze�niej, to w�a�nie wydanie biuletynu, kt�ry ukazywa� si� nieprzerwanie, cho� z r�n� cz�stotliwo�ci�, do sierpnia 1990 roku, traktuje si� jako pocz�tek powstania trwa�ych struktur Solidarno�ci Walcz�cej na Wybrze�u.

W zwi�zku z t� rocznic� w niedziel� 16 maja 2010 r. odb�d� si� w Gdyni uroczyste obchody tego wydarzenia.

Program obchod�w:

Godz. 9.15 - Msza �w. w Kolegiacie Gdy�skiej NMP Kr�lowej Polski przy ul. Armii Krajowej 26, otwarcie wystawy plenerowej przedstawiaj�cej dzia�ania Solidarno�ci Walcz�cej - dr Kornel Morawiecki;

- Przej�cie do Muzeum Miasta Gdyni gdzie odb�d� si� obchody;

Godz. 10.45 - Otwarcie wystawy w Muzeum Miasta Gdyni (ul. Zawiszy Czarnego 1) przedstawiaj�cej histori� i dzia�alno�� Solidarno�ci Walcz�cej w Tr�jmie�cie;

Godz. 11.00-13.00 - Konferencja naukowa cz. I - prowadzenie �ukasz Kami�ski (IPN);

- Geneza powstania Solidarno�ci Walcz�cej - dr Kornel Morawiecki;
- Pocz�tki SW w Tr�jmie�cie - Andrzej Ko�odziej;
- SWT w aktach SB - Arkadiusz Kaza�ski (IPN);
- Prasa Solidarno�ci Walcz�cej w Tr�jmie�cie - Jan Olaszek (IPN);
- Solidarno�� Walcz�ca w Tr�jmie�cie w ramach SW - Grzegorz Walig�ra (IPN);
- SW widziana z zewn�trz - przedstawicielstwo za granic� - Ewa Kubasiewicz-Houee;

Godz. 13.00 - Cz�� oficjalna (wr�czenie Krzy�y SW);

Godz. 13.30 - recital fortepianowy - Bogdan Czapiewski;

Godz. 14.15-15.15 - Przerwa;

Godz. 15.15-18.15 - Konferencja naukowa cz. II;

- SWT jako zaplecze opozycji „niekonstruktywnej" - Marek Czachor;

- Panele dyskusyjne:

Miejsce SWT po�r�d organizacji opozycyjnych - S�awomir Cenckiewicz, Marek Czachor, Mariusz Roman, Roman Zwiercan;
Przygotowanie do stawiania czynnego oporu. Grupa Zak�adowa SKP w Gdyni - Edward Frankiewicz, Roman Jankowski, Andrzej Ko�odziej, Roman Zwiercan;

- Dyskusja og�lna;

Godz. 18.15 - Cz�� artystyczna w wykonaniu aktor�w Teatru Muzycznego;

Godz. 19.00 – Zako�czenie;

Godz. 19:15 - Cz�� nieoficjalna – pub „Contrast”.

Na wszystkie wydarzenia wst�p wolny!

Organizatorzy: Komitet Organizacyjny Obchod�w 25-lecia Solidarno�ci Walcz�cej w Tr�jmie�cie, patrz tutaj oraz Instytut Pami�ci Narodowej, patrz tutaj.

Honorowy patronat nad wydarzeniem obj�li: przed katastrof� Prezydent RP �p. Lech Kaczy�ski, Arcybiskup Metropolita Gda�ski S�awoj Leszek G��d� oraz Prezydenci Gdyni, Gda�ska i Sopotu.

Polecam r�wnie�: Spotkania historyczne na UG - Solidarno�� Walcz�ca, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Fot. Archiwum Autora]

Przes�anie Marsza�ka J�zefa Pi�sudskiego

mariuszroman@prawicapolska.pl

"Ludzie tacy jak J�zef Pi�sudski nie przychodz� na �wiat po to, aby za�wieci� jak meteor w nocy i zostawi� po sobie mrok. Dani s� narodom jako wieczne �wiat�o, jako drogowskaz (...) i w�a�nie za grobem s� ich najwi�ksze zwyci�stwa" – pisa� po �mierci I Marsza�ka Polski Jan Lecho�. 12 maja, min�a 75 rocznica �mierci wielkiego patrioty i wizjonera, wskrzesiciela niepodleg�ego bytu pa�stwa polskiego. �yciorys Marsza�ka jest jednak og�lnie znany, pragn� zatem przywo�a� jedynie przes�anie, jakie pozostawi� w chwili swojej �mierci.

J�zef Pi�sudski urodzi� si� 5 grudnia 1867 roku, w Zu�owie na Wile�szczy�nie. I jak pisa�a w swoich wspomnieniach �ona Marsza�ka – Aleksandra: „Jego �arliwy patriotyzm Polaka, jego najg��bszy zwi�zek z kultur� polsk�, wyrasta� z wielowiekowej tradycji, wi��cej Ziemi� Litewsk� z Polsk�. (...) M�wi� czasem o sobie: „jestem Litwinem”. Brzmia�y te s�owa w ustach Jego tym samym d�wi�kiem – jakim w ustach Adama Mickiewicza brzmia�a pierwsza strofa, najwi�kszego eposu polskiego. „Litwo Ojczyzno moja, ty jeste� jak zdrowie”. Gdy wyzwala� mieczem Kresy wschodnie i oswabadza� je od moskiewskiego najazdu, nie chcia� ani gwa�tem, ani si�� or�n� ziemi tej do Polski w��czy�. Da� ludno�ci ca�kowit� swobod� wypowiedzenia swej woli. Nie chcia� niczego jej narzuca�, tak jak nie chcia�by o naszych stosunkach wewn�trznych decydowa�y czynniki obce”.

O Polsk� mocarstwow�

J�zef Pi�sudski – wychowany w kulcie wielkich czyn�w przez swoj� Matki – �y� ide� Polski Mocarstwowej. Postanowi�, zatem i�� ladem Stefana Batorego, Jana Zamojskiego, ks. Piotra Skargi, W�adys�awa IV oraz Jana III Sobieskiego i doprowadzi� do ustanowienia w pa�stwie polskim silnej w�adzy wykonawczej, kt�ra usprawni�aby cz�sto psuj�cy si� mechanizm demokracji parlamentarnej. Dzi�ki temu zwielokrotni�yby si� si�y Rzeczpospolitej.

Marsza�ek doskonale bowiem zdawa� sobie spraw� z tego, �e Polacy maj� szans� przetrwa� w tej niezwykle niebezpiecznej cz�ci Europy tylko w przypadku, je�li b�d� dysponowa� niepodleg�ym i silnym pa�stwem. �r�d�em pot�gi tego pa�stwa mieli by� wolni obywatele, harmonijnie ��cz�cy dzia�alno�� na rzecz Ojczyzny ze sprawami osobistymi i spo�ecznymi. Tymczasem wsp�czesny Polak, kt�remu przez przesz�o 60 lat wpajano wizj� kraju ma�ego, s�abego i zale�nego, nie zawsze potrafi sobie wyobrazi� Polsk� wielk� i siln�. Podobnie by�o w pierwszych latach XX wieku, kiedy p�niejszy Marsza�ek przygotowywa� kadry bojownik�w o Niepodleg�� Polsk�.

J�zef Pi�sudski widzia� Rzeczpospolit� w roli mocarstwa regionalnego w Europie Wschodniej – podobnie jak za panowania Jagiellon�w. Wed�ug tej koncepcji Polacy byliby sfederowani (czy cho�by tylko sprzymierzeni) z narodami bezpo�rednio s�siaduj�cymi z nimi od wschodu, wedle staropolskiej zasady „wolni z wolnymi, r�wni z r�wnymi”. Powsta�by w�wczas organizm polityczny o tak ogromnym potencjale demograficznym i militarnym, �e m�g�by skutecznie parali�owa� wszelkie d��enia zaborcze, zar�wno imperializmu rosyjskiego jak i niemieckiego.

Zorganizowana w ten spos�b Rzeczpospolita Wielu Narod�w nie musia�aby zabiega� o �adne czcze sojusze, czy to zachodnie czy jakiekolwiek inne. By�aby ona w�wczas zdolna pokierowa� ca�ym rozwojem tej cz�ci Europy, w interesie w�asnym Polski oraz narod�w z ni� sfederowanych. W lutym 1919 roku m�wi�c o Litwie, Bia�orusi i Ukrainie J�zef Pi�sudski stwierdzi�: „(...) na bagnetach niesiemy tym krajom wolno�� bez zastrze�e�”. Niestety, narody te nie zrozumia�y donios�o�ci szansy historycznej i nie popar�y (poza Petlur� na Ukrainie) idei federacyjnej Komendanta, co zem�ci�o si� p�niej na nich srodze. I m�ci si� do chwili obecnej.

W rezultacie, jak pisze Mieczys�aw Pruszy�ski (patrz: Tajemnica Pi�sudskiego, Warszawa 1996, s. 196) - w listopadzie 1920 roku Pi�sudski przyj�� przedstawiciela Tatar�w krymskich i o�wiadczy� mu, �e Polska na razie nie jest jeszcze niepodleg�a. „(...) Wszystko to, co zosta�o zrobione, to tylko torowanie drogi do niepodleg�o�ci. (...) Polska nie mo�e by� naprawd� niepodleg�a mi�dzy dwoma kolosami. (...) Dop�ki liczne narody pozostan� w jarzmie rosyjskim, dop�ty nie mo�emy patrze� w przysz�o�� spokojnie”. Natomiast rozmawiaj�c zim� 1924/1925 w Sulej�wku z p�k Januszem G�uchowskim, powiedzia�: „Wy tej Polski nie utrzymacie. Ta burza, kt�ra nadci�ga jest zbyt wielka. Obecna Polska zdolna jest do �ycia tylko w jakim� wyj�tkowym, z�otym okresie dziej�w (...) ja przegra�em swoje �ycie. Nie uda�o mi si� powo�a� do �ycia du�ego zwi�zku federacyjnego, z kt�rym �wiat musia�by si� liczy�”.

Tylko silna Polska

Jesieni� 1925 roku w Locarno nast�pi�o podpisanie paktu re�skiego, bardzo dla nas niekorzystnego, poniewa� os�abia� nasz sojusz z Francj� i zach�ca� Niemcy do stara� o rewizj� granicy z Polsk�. Mimo to nasz minister spraw zagranicznych – Aleksander Skrzy�ski, dba�y o osobiste uznanie ze strony wielkich tego �wiata, bez protestu po�o�y� pod nim sw�j podpis, a wr�ciwszy do kraju ba�amuci� opini�, dowodz�c, �e Locarno by�o dla nas sukcesem. Czyni� to z takim powodzeniem (by� �wietnym m�wc�), �e powo�ano go na stanowisko premiera.

Tymczasem Pi�sudski zdawa� sobie doskonale spraw� z poniesionej w Locarno kl�ski, zr�cznie ukrytej pod pacyfistycznymi frazesami. Nast�pnie Republika Weimarska zawar�a z Sowietami pakt o nieagresji (26 kwietnia 1926) przy braku jakiejkolwiek reakcji Francji i Rumunii. Niew�tpliwie �wiadomo�� powsta�ego na zachodzie zagro�enia dla Polski stanowi�a jedn� z przyczyn, kt�re sk�oni�y Marsza�ka, aby dwa tygodnie p�niej si�gn�� ostatecznie po w�adz�.

Przewr�t majowy 1926 roku by� wymierzony przede wszystkim przeciwko sejmokracji, partyjniactwu, korupcji, wreszcie liberalnej Konstytucji Marcowej 1921 r., stwarzaj�cej i sankcjonuj�cej stan rzeczy, kt�ry permanentnie os�abia� Polsk�. Sytuacja taka by�a niezwykle niebezpieczna ze wzgl�du na s�siedztwo dw�ch ogromnych wrogich potencja��w demograficzno-militarnych: Zwi�zku Sowieckiego i Rzeszy Niemieckiej. Zatem, to przede wszystkim zewn�trzne warunki polityczne II Rzeczpospolitej wp�yn�y na koncepcj� J�zefa Pi�sudskiego w kierunku odrzucenia liberalnego modelu demokracji, jako egoistycznego w formie i antynarodowego w tre�ci.

Koszmar wojny z Niemcami

W pa�dzierniku 1931 roku w Bukareszcie Marsza�ek kt�rej� nocy zwierzy� si� oficerowi, pe�ni�cemu przy nim s�u�b�, �e tyle niebezpiecze�stw grozi Polsce od zewn�trz i wewn�trz, �e by� mo�e za 10 lat Polska nie b�dzie istnie�. W 1932 roku polski charge d’affaires w Kairze Mieczys�aw Mali�ski, kt�ry co dzie� rozmawia� z przebywaj�cym tam na urlopie Pi�sudskim, wspomina�, �e by� on „g��boko niespokojny, g��boko pesymistyczny, �e widzia� przysz�o�� w bardzo czarnych kolorach. I by�o z tych p�s��wek jasne, �e zawsze upatrywa� niebezpiecze�stwa tylko z Rosji, �e ci�gle my�la� jakby si� z Niemcami dogada�, jakby te stosunki za�agodzi�, natomiast absolutnie nie wierzy�, by jaki� modus vivendi z Rosj� by� mo�liwy” (patrz: W. A. Zbyszewski, Nieznane testimonium o Pi�sudskim, „Zeszyty Historyczne”, Pary� 1963, z. 4, s. 51.).

Pi�sudski zdaj�c sobie spraw�, �e wszystkie jego wysi�ki zar�wno wobec Republiki Weimarskiej jak i III Rzeszy, podejmowane w celu poprawy stosunk�w polsko-niemieckich pozostaj� bez skutk�w, zdecydowa� si� na ca�kowit� zmian� frontu. Je�li III Rzesza zmierza�a do rozgrywki si�owej, to nale�a�o bezzw�ocznie, nie trac�c czasu – p�ki dysponowano ogromn� przewag� si� – zniszczy� hitleryzm w zarodku. Dlatego dwukrotnie – na wiosn� i jesieni� 1933 roku proponowa� Francji przeprowadzenie wsp�lnymi si�ami - wojny prewencyjnej. I Francja dwukrotnie odm�wi�a. P�niej podobnie post�pi�a Czechos�owacja, kt�ra cho� zagro�ona przez imperializm niemiecki, ale ufna w poparcie Francji i Anglii, nie zgodzi�a si� na wsp�ln� z Polakami akcj� antyniemieck�, mog�c� odwr�ci� fatalny rozw�j sytuacji.

Hitler jednak powa�nie zaniepokojony mo�liwo�ci� wojny prewencyjnej zaproponowa� Pi�sudskiemu zawarcie na dziesi�� lat paktu o nieagresji. Pi�sudski si� zgodzi�, mimo �e ocenia�, i� ten pakt zapewni nam spok�j ze strony Niemiec nie na dziesi�� lat, lecz tylko, co najwy�ej cztery. Po zawarciu paktu Marsza�ek zaprosi� prezydenta Mo�cickiego oraz by�ych premier�w. Wyja�niaj�c przyczyny zawarcia paktu, o�wiadczy�, �e uk�ad mo�e zapewni� Polsce cztery lata dobrych stosunk�w z Niemcami, tzn. pok�j do 1938 roku. Za wi�cej lat Komendant nie r�czy�.

W �wczesnej coraz trudniejszej sytuacji zewn�trznej Polski – mi�dzy dwoma s�siadami nieustannie powi�kszaj�cymi swe si�y zbrojne – Pi�sudski uwa�a� ka�dy rok pokoju z Niemcami za cenny, poniewa� zapewnia� istnienie Polsce. Do ko�ca �ycia b�d�c przekonanym, �e wojna z Niemcami w istniej�cych warunkach oznacza� b�dzie koniec pa�stwa polskiego, bo Francja nie przyjdzie nam z pomoc�, a Stalin skorzysta z okazji, aby pom�ci� rok 1920 i odebra� nam kresy wschodnie. „Wojna z Niemcami by�a koszmarem, kt�ry dr�czy� mego m�a nieustannie” – zanotowa�a w swym dzienniku pani marsza�kowa Pi�sudska (patrz: Aleksandra Pi�sudska, Wspomnienia, Warszawa 1989).

Po �mierci Pi�sudskiego, odsuni�ty od w�adzy przez Mo�cickiego i �mig�ego-Rydza, w dniu 2 kwietnia 1939 najwierniejszy i najbli�szy wsp�pracownik polityczny Marsza�ka – Walery S�awek, pozbawi� si� �ycia z browninga, kt�rego jeszcze u�ywa� w akcjach bojowych w latach 1906-1908. Samob�jstwo pope�ni� o godzinie 20.45 to jest tej samej, o kt�rej zako�czy� �ycie ukochany Komendant. Przez lata doszukiwano si� r�nych przyczyn tego samob�jstwa. Najbardziej trafn� wydaje si� jednak opinia Bogus�awa Miedzi�skiego, kt�ry dostrzeg� zwi�zek mi�dzy �mierci� S�awka a zbli�aj�c� si� wojn�.

Miedzi�ski zwr�ci� uwag� na fakt, �e S�awek pope�ni� samob�jstwo po udzieleniu Polsce gwarancji przez rz�d brytyjski, „(...) W chwili wyjazdu Becka do Londynu, celem nie tylko przyj�cia, ale rozwini�cia tych gwarancji w sojusz dwustronny, co wiadomo Hitler potraktowa� jako casus belli. (...) Widzia� nadci�gaj�c� losow� chwil� dla Polski i nie mia�, nie widzia�, nie czu� dla siebie miejsca” (patrz: B. Miedzi�ski, Ze wspomnie� o Walerym S�awku, „Zeszyty Historyczne”, Pary� 1973, z. 23, s. 153).

Ostatnie przes�anie

Bohdan Urbankowski swoje dwutomowe opracowanie pt. „J�zef Pi�sudski – marzyciel i strateg” ko�czy dok�adnym opisem ostatniej woli zmar�ego Marsza�ka. „(...) Dwa dni po zgonie Pi�sudskiego znaleziono kartk� pisan� niewyra�nym ju� pismem, tak jakby r�k� ju� prowadzi�a �mier�. Ta „ostatnia”, a jakby ju� po�miertna wola, to wspomniany ju� testament Pi�sudskiego. Jest to jeden z najdziwniejszych, najbardziej niesamowitych tekst�w. W jego s�owach mie�ci si� ju� wszystko: choroba i wielko��, s�uszna duma i dziecinna s�abo��. Zacytujmy go tutaj w ca�o�ci:

„Nie wiem czy zechc� mnie pochowa� na Wawelu. Niech! Niech tylko moje serce wtedy zamkni�te schowaj� w Wilnie, gdzie le�� moi �o�nierze, co w kwietniu 1919 roku mnie jako wodzowi Wilno jako prezent pod nogi rzucili. Na kamieniu czy nagrobku wyry� motto wybrane przeze mnie dla �ycia

„Gdy mog�c wybra�, wybra� zamiast domu
Gniazdo na ska�ach or�a, niechaj umie
Spa�, gdy �renice czerwone od gromu
I s�ycha� j�k szatan�w w sosen szumie
Tak �y�em.”

A zaklinam wszystkich, co mnie kochali sprowadzi� zw�oki mojej matki z Sugint Wi�komirskiego powiatu do Wilna i pochowa� matk� najwi�kszego rycerza Polski nade mn�. Niech dumne serce u st�p dumnej matki spoczywa. Matk� pochowa� z wojskowymi honorami cia�o na lawecie i niech wszystkie armaty zagrzmi� salw� po�egnaln� i powitaln� tak, aby szyby w Wilnie si� trz�s�y. Matka mnie do tej roli, jaka mnie wypad�a chowa�a. Na kamieniu czy nagrobku mamy wyry� wiersz z "Wac�awa" S�owackiego zaczynaj�cy si� od s��w:

„Dumni nieszcz�ciem nie mog� (tak jak inni i�� t� sam� drog� – przyp. autora)”

Przed �mierci� Mama kaza�a to po kilka razy dla niej czyta�”

Tak te� si� sta�o, w swoich wspomnieniach Aleksandra Pi�sudska pisa�a: „(...) Cia�o spocz�o na Wawelu, a serce u st�p matki na Rossie, w�r�d �o�nierskich grob�w. Jak s�ysza�am, do dawnych mogi� z walk 1919 r. przyby�y potem groby �o�nierzy, kt�rzy starali si� Wilno obroni� przed bolszewikami w roku 1939 i groby �o�nierzy, kt�rzy polegli w walce o Wilno w 1944 roku. M�j m�� kocha� Wilno i czu� z nim g��boki zwi�zek. Gdy rozmawia� ze mn� o granicach Rzeczpospolitej, nazywa� je „granicami minimalnymi” i dodawa� zawsze: „Ani pi�dzi ziemi mniej, a kto mnie kocha, niech broni Wilna, aby nie dosta�o si� w obce r�ce”. Dzi� patrz�c na los ziemi kresowej pytam siebie, czy m�� m�j, kt�ry chcia� mie� wyryt� nad sercem swym t� tragiczn� strof�, mia� przeczucie, �e po latach nad grobem Matki i Syna szumie� b�d� w bolesnej �a�obie sosny wile�skie, p�acz�ce nad utracon� wolno�ci�. S�owa ukochanego przez m�a poety zawieraj� w sobie najpe�niejsz� charakterystyk� �ycia i walki o wolno��, kt�r� wi�d� J�zef Pi�sudski”.

Aleksandrze Pi�sudskiej nie by�o dane pojecha� ju� nigdy do Wilna, gdyby tam by�a, napisa�aby jeszcze w swoich wspomnieniach o kulach sowieckich, kt�rych �lady pozosta�y na granitowej p�ycie po�wi�conej pami�ci Matki i Serca Syna. Napisa�aby r�wnie� o tym, �e le�� tam tak�e obok serca jej m�a – Ci, kt�rzy pe�nili przy nim ostatni� wart�. Nikt ich z tej warty nie zwolni�, a oni nie pierzchli nawet wtedy, kiedy czo�gi sowieckie w dniu 18 wrze�nia 1939 pr�bowa�y wjecha� szos� mi�sk�, biegn�c� obok cmentarza, do Wilna. Oddali �ycie przy mauzoleum, kt�rego strzegli do ko�ca… Dzisiaj przy tej p�ycie nie ma wojskowej warty, cho� nikt, nigdy tego posterunku nie kaza� zlikwidowa�!

Patrz r�wnie�:

Nagranie radiowe - J�zef Pi�sudski o pracy zbiorowej, patrz tutaj.

Film dokumentalny: Wilno przed 1939, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman
http://mariuszromangdy.blogspot.com/

[Na za��czonych zdj�ciach: Alegoria przedstawiaj�ca �mier� Marsza�ka; Mauzoleum Matki i Serca Syna na wile�skiej Rossie – wsp�cze�nie; Komendant przed spotkaniem z Prezydentem Stanis�awem Wojciechowskim na Mo�cie Poniatowskiego w czasie przewrotu majowego. Od lewej Kazimierz Stamirowski oraz gen. Gustaw Orlicz-Dreszer; Podczas wizyty delegacji niemieckiej w Warszawie - 14 czerwca 1934 roku; Pogrzeb serca J�zefa Pi�sudskiego w Wilnie – 12 maja 1936 roku].